Những cô dâu bị bán cho giấc mơ Hàn

Câu chuyện đau lòng về cô gái 18 tuổi tự tử sau khi lấy chồng Hàn phơi bày vấn nạn hôn nhân ép buộc, nơi giấc mơ đổi đời trở thành bi kịch.

Tôi vừa đọc tin một cô gái mười tám tuổi - vừa tròn tuổi đủ để được gọi là “người lớn” kết hôn với một người đàn ông Hàn Quốc. Hai tuần sau, người ta tìm thấy cô trong căn phòng trọ lạnh tanh, không còn thở. Cô tự kết liễu đời mình. Trong lá thư cuối, có vài dòng run rẩy về nỗi cô đơn, sợ hãi, và cả sự cam chịu. Người ta nói, gia đình cô gả đi vì nghèo. Cô không yêu, chỉ biết nghe lời.

Tôi đọc xong mà cứ ngồi lặng. 18 tuổi - cái tuổi đáng ra phải được sống, được mơ, được sai và được bắt đầu lại. Nhưng cô ấy đã không có cơ hội nào trong những điều đó.

Chuyện lấy chồng Hàn, lấy chồng Đài, vốn chẳng còn xa lạ gì ở Việt Nam. Ở những vùng quê nghèo, nó được nói nhẹ tênh như một lối thoát. “Con nhỏ đó lấy chồng Hàn đó, sướng lắm, giờ gửi tiền về cho ba mẹ xây nhà rồi.” Nhưng mấy ai biết, để có “sướng” đó, bao nhiêu người đã phải đánh đổi tuổi trẻ, thân xác, và đôi khi cả mạng sống?

Tôi từng về miền Tây, từng nghe mấy cô mấy dì kể: “Con gái lớn rồi, học cũng chẳng tới đâu, thôi kiếm chồng nước ngoài cho nó có phước.” Phước - họ gọi vậy. Một cuộc hôn nhân không tình yêu, không hiểu biết, không ngôn ngữ chung, không cả sự lựa chọn lại được gọi là phước. Mỉa mai thật. Nhưng trong cái nghèo, người ta dễ tin vào điều ảo tưởng nhất.

Cái nghèo khiến con người ta chấp nhận những thỏa hiệp tàn nhẫn. Người mẹ thương con nhưng vẫn gật đầu khi có người môi giới đến, nói giọng chắc nịch: “Anh này bên Hàn tốt lắm, chỉ cần lấy là qua đó có quốc tịch, có tiền gửi về, sung sướng cả đời.” Mấy chục triệu môi giới, vài tấm ảnh gửi qua lại, vài cuộc gọi video ngượng ngùng, thế là “kết hôn”. Một đứa con gái vừa qua tuổi mười tám, còn chưa biết yêu, đã bị đặt vào tay một người đàn ông hơn mình cả hai chục tuổi, không nói cùng ngôn ngữ, không biết gì về nhau ngoài lời hứa “sẽ chăm sóc”.

Người ta vẫn nói tình yêu không cần ngôn ngữ. Nhưng hôn nhân thì cần rất nhiều. Cần ngôn ngữ, cần hiểu biết, cần tôn trọng, cần thời gian, cần sự lựa chọn. Còn những cô gái ấy, họ không có gì ngoài hai chữ “hy sinh”. Hy sinh cho cha mẹ, cho cái nghèo, cho ước mơ mà người khác vẽ ra giùm họ.

Tôi tự hỏi: khi đặt bút ký vào giấy đăng ký kết hôn, trong lòng họ có biết mình đang bước đi đâu không? Hay chỉ thấy ba mẹ mỉm cười, thấy người môi giới vỗ vai, thấy tấm vé máy bay và nghĩ đó là tấm vé sang trang cuộc đời?

Nhưng sang trang nào, khi cuộc đời đó không do họ viết?

Có cô mới qua vài ngày đã bị chồng đánh vì “không biết làm việc nhà theo kiểu Hàn”. Có cô bị nhốt trong nhà, bị quản lý từng bước đi, bị xem như công cụ sinh con. Có người muốn bỏ trốn, nhưng không biết đi đâu. Không tiền, không giấy tờ, không tiếng nói. Những “cô dâu Việt” ở Hàn, nhiều người sống lặng lẽ như cái bóng, ngày đi chợ, tối nấu cơm, cố gắng học vài chữ tiếng Hàn chỉ để hiểu chồng đang mắng gì.

Còn cô gái 18 tuổi kia có lẽ cô đã cố gắng lắm. Cô không viết nhiều trong thư, chỉ nói “con nhớ nhà”, “con thấy mình sai khi đi”, “con không biết nói với ai”. Ba câu ngắn ngủi, nhưng nặng đến mức đọc xong, tôi thấy nghẹn ở cổ.

Tôi không hiểu nổi sao người ta có thể yên tâm “gả con” như thế. Con gái, đâu phải món hàng để bán lấy tiền. Nhưng ở một số nơi, nó vẫn đang diễn ra, hợp pháp, thậm chí còn được tô vẽ thành “chương trình mai mối quốc tế”. Ở đó, những cô gái trẻ được “giới thiệu”, “xem mặt”, “chọn”. Nghe giống một phiên chợ hơn là một hôn lễ.

Tôi giận, nhưng rồi lại buồn. Vì tôi biết, có những người mẹ thật sự nghĩ họ đang làm điều tốt. Trong cái nghèo, người ta không nhìn thấy tương lai xa. Họ chỉ muốn con có chồng, có cuộc sống đỡ cực. Họ đâu biết, đôi khi chính tay họ đã đẩy con vào hố sâu không lối thoát.

Có người sẽ nói: “Không phải ai lấy chồng Hàn cũng khổ.” Đúng, có những người may mắn, gặp được người tốt, sống ổn. Nhưng cái “may” đó không thể là nền tảng cho một hiện tượng xã hội. Khi hàng ngàn cô gái bị gả đi chỉ vì tiền, khi vẫn có những cái chết thương tâm như cô gái 18 tuổi kia, thì không thể xem đó là “chuyện bình thường”.

Chúng ta phải nói. Phải nói thật rõ rằng đây không phải là “cơ hội đổi đời”, mà là một vết thương.

Một quốc gia chỉ thật sự phát triển khi phụ nữ của nó có quyền chọn lựa, có tiếng nói, có tương lai không bị định đoạt bởi hoàn cảnh. Khi con gái sinh ra không bị xem như “món hàng có thể đem gả để lấy lại chút vốn”. Khi “nghèo” không đồng nghĩa với “phải đánh đổi nhân phẩm”.

Tôi từng đọc một câu: “Nghèo không phải cái tội, nhưng lấy sự nghèo để biện minh cho việc bán rẻ tương lai người khác, đó mới là tội lỗi.”

Tôi không biết cô gái ấy đã nghĩ gì trước khi ra đi. Có lẽ cô không oán ai, chỉ mệt thôi. Mệt vì không hiểu ai nói gì, mệt vì phải sống với người mình không yêu, mệt vì nhớ nhà mà chẳng thể quay về. Nhưng điều khiến tôi đau nhất là: cô ấy đã chết trong im lặng. Không ai nghe, không ai cứu, không ai biết cho đến khi quá muộn.

Tôi nghĩ đến những người con gái khác, những người đang chuẩn bị “đi lấy chồng Hàn”, lòng tôi thấy nặng. Tôi chỉ muốn nói với họ: nếu không yêu, nếu không sẵn sàng, nếu trong lòng có một chút hoang mang thôi - đừng đi. Không có cuộc sống sung sướng nào được xây bằng nước mắt và sự cam chịu.

Và với những bậc cha mẹ, xin đừng dùng con mình làm tấm vé ra khỏi cái nghèo. Làm cha mẹ không chỉ là nuôi con lớn, mà còn là bảo vệ con khỏi những lựa chọn sai lầm, kể cả khi chính mình đang tuyệt vọng.

Nếu chúng ta cứ im lặng, thì sẽ còn nhiều cô gái 18 tuổi khác, 20 tuổi khác, chết trong những căn phòng xa xứ. Và rồi người ta lại sẽ viết thêm một bản tin, đọc qua rồi quên.

Tôi không muốn đọc thêm tin nào như vậy nữa. Không muốn thấy thêm một tấm ảnh cưới với nụ cười gượng gạo nào nữa. Tôi chỉ mong, một ngày nào đó, những cô gái Việt sẽ được tự chọn người mình yêu, chọn cuộc đời mình, không vì tiền, không vì ai sắp đặt.

Đến khi ấy, “giấc mơ Hàn” sẽ không còn là cơn ác mộng mang tên hôn nhân.