Công bằng và bình đẳng không thể chỉ là khẩu hiệu mà phải có dũng khí để thực hiện

“Công bằng” và “bình đẳng” không thể tồn tại nếu thiếu dũng khí đối mặt với bất tiện và đặc quyền. Bài xã luận của Han Sang Jin – Giám đốc Phòng Kế hoạch Chính sách Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc - kêu gọi hành động thực chất để xóa bỏ bất bình đẳng và kiến tạo xã hội nhân văn.

Tác giả: Han Sang Jin, Giám đốc Phòng Kế hoạch Chính sách Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc (tỉnh Gyeonggi)

“Công lý, công bằng và bình đẳng” - những từ này không chỉ được các chính trị gia nhắc đến thường xuyên, mà còn xuất hiện hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta. Nhưng để những khái niệm ấy mang ý nghĩa thật sự, cần phải có dũng khí để thực hành.
Một nền công lý thiếu can đảm để phơi bày bất bình đẳng, thiếu sẵn sàng chấp nhận sự phản đối từ những người có đặc quyền, thì đó chỉ là công lý mang mặt nạ không hơn không kém.

Trong vài năm gần đây, từ “công bằng” đã trở thành một trào lưu xã hội ở Hàn Quốc. Nhưng đáng tiếc, “công bằng” ấy thường chỉ dừng lại ở cơ hội bình đẳng, trong khi lại hợp thức hóa kết quả bất bình đẳng.
Thực tế là, người trẻ loay hoay trong công việc bấp bênh, phụ nữ, người khuyết tật và lao động nhập cư vẫn bị phân biệt đối xử, chênh lệch giữa các vùng miền ngày càng gia tăng. 

Tất cả những điều ấy bị che đậy bằng những câu nói như “chỉ cần cố gắng là được”, hoặc tệ hơn là thái độ cho rằng “đó là những người đáng bị đối xử như vậy”. Những lời nói như thế chỉ khiến trách nhiệm xã hội bị đổ lên vai cá nhân, che giấu đi cấu trúc bất bình đẳng vốn tồn tại trong hệ thống.

Công lý và bình đẳng thực sự bắt đầu từ dũng khí chấp nhận sự bất tiện.
Đó là khi ta biết nhìn lại đặc quyền của chính mình, lắng nghe tiếng nói của những người yếu thế, và dám thay đổi những rào cản trong thể chế dù điều đó luôn đi kèm với phản kháng.

Nếu né tránh sự bất tiện đó, thì công lý trở nên rỗng tuếch, còn “công bằng không hành động” chỉ là lá chắn bảo vệ cho sự phân biệt.

Tỉnh Gyeonggi là khu vực đông dân nhất Hàn Quốc, nơi tồn tại song song nhiều hình thức lao động và cuộc sống đa dạng: từ công nhân trong khu công nghiệp, lao động chăm sóc, lao động nền tảng (platform), nông dân, người khuyết tật, thanh niên cho đến người nhập cư.
Vì thế, xây dựng một “Gyeonggi bình đẳng” không thể chỉ là khẩu hiệu, mà là sự thay đổi trong nhận thức công dân, đi đôi với hướng đi đúng đắn của chính quyền và trách nhiệm thật sự của chính giới.

Giải quyết bất bình đẳng về thu nhập, bảo vệ quyền lao động, và đảm bảo đời sống cho nhóm yếu thế không phải là “phúc lợi” – đó là vấn đề công lý. Dù tốn ngân sách, dù cần thời gian, đó vẫn là việc phải làm.

Các chính sách như chuyển đổi nhân viên hợp đồng thành nhân viên chính thức trong khu vực công, đảm bảo quyền di chuyển cho người khuyết tật, mở rộng ngân sách bình đẳng giới, hay tăng cường hỗ trợ thanh niên và người nhập cư – tất cả đều không phải là hành động “ban phát”, mà là sự đầu tư cho tính bền vững của cộng đồng.

Tất nhiên, những chính sách đó sẽ gặp phản ứng trái chiều. Sẽ có người nói rằng chúng “thiếu công bằng”, hoặc viện cớ “gánh nặng thuế” để phản đối. Nhưng quá trình sửa chữa bất bình đẳng xã hội không thể khiến tất cả mọi người đều thoải mái. Công bằng thực sự chỉ có được khi ai đó dám chấp nhận sự bất tiện vì người khác. Nếu chính quyền và giới chính trị không dám có dũng khí ấy, thì bình đẳng mãi chỉ là khẩu hiệu trống rỗng.

Điều quan trọng không phải là “ai cũng như nhau”, mà là “không ai bị bỏ lại phía sau”.
Chúng ta cần bình đẳng thực chất, nghĩa là trao thêm cơ hội cho những người đang ở trong điều kiện thiệt thòi hơn.
Phải có chính sách bình đẳng chủ động, được thể hiện bằng hành động cụ thể trong các lĩnh vực đời sống như phúc lợi, lao động, giáo dục, giao thông và chăm sóc xã hội.

Rốt cuộc, cần phải tự hỏi: 

• “Công lý này là dành cho ai?
  Công bằng này phục vụ cho ai?”

Công lý thiếu dũng khí chỉ là ngôn ngữ của tầng lớp đặc quyền. Công bằng không đi kèm bình đẳng chính là một hình thức khác của phân biệt.

Nếu tỉnh Gyeonggi thực sự muốn hướng đến một xã hội không còn phân biệt, thì chính quyền cần đối diện với những sự thật khó chấp nhận và có đủ dũng khí để đưa ra quyết định đúng đắn.

Bình đẳng không phải là ảo tưởng mà là một hướng đi. Và bước đầu tiên trên con đường đó chính là can đảm chấp nhận sự bất tiện.
Khi chúng ta dám có dũng khí ấy, tấm mặt nạ của sự phân biệt sẽ bị gỡ bỏ, và xã hội sẽ tiến gần hơn đến một cộng đồng nơi mọi người đều được sống trong phẩm giá và tôn trọng lẫn nhau.

Khởi đầu của hành trình đó nên là việc ban hành “Luật Phòng chống Phân biệt đối xử” và “Luật Bình đẳng tỉnh Gyeonggi”.

Nguồn: Han Sang Jin – Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc, tỉnh Gyeonggi