Đàm phán FTA Hàn – ASEAN: Cơ hội mở rộng thị trường hay áp lực lên doanh nghiệp nội?

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu và nhu cầu thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, Hàn Quốc đang tích cực đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với ASEAN. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu không cẩn trọng, lợi thế có thể đổi chiều, gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp trong nước và đe dọa an ninh kinh tế dài hạn.

Cơ hội mở rộng thị trường ASEAN

Hội nghị thượng đỉnh kinh tế giữa Hàn Quốc và ASEAN gần đây tại Seoul đã cho thấy tham vọng mạnh mẽ của chính phủ Hàn trong việc mở rộng thương mại với khu vực Đông Nam Á – thị trường hơn 600 triệu dân và đang tăng trưởng nhanh. Mục tiêu của Hàn Quốc là tái cấu trúc FTA hiện hành để giảm thêm hàng rào thuế quan, đơn giản hóa thủ tục và thúc đẩy hợp tác đầu tư hai chiều.

Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc, xuất khẩu sang ASEAN chiếm hơn 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc. Việc nâng cấp FTA được kỳ vọng sẽ gia tăng khả năng cạnh tranh cho các sản phẩm điện tử, ô tô, và năng lượng tái tạo – những ngành mà Hàn Quốc có thế mạnh.

Xem thêm:

• Cú đột phá tỷ USD: Gã khổng lồ pin Hàn Quốc “Tuyên chiến” thống trị LFP tại Mỹ!
• Hàn Quốc "Lùi Bước" Trước Cơn Sốt Tiền Kỹ Thuật Số: Cải Cách Tài Chính Trì Trệ Giữa Cơn Lốc Stablecoin
• Tổng hợp tin tức về kinh tế

Lo ngại "xuất khẩu phụ thuộc"

Tuy nhiên, các chuyên gia tại Viện Phân tích Thương mại Quốc tế Hàn Quốc (KITA) cảnh báo rằng, sự phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu – đặc biệt trong các ngành gia công và nguyên liệu trung gian – đang khiến nền kinh tế Hàn trở nên mong manh hơn trước biến động toàn cầu.

Ông Lee Joon-hyuk, một chuyên gia thương mại thuộc KITA, cho rằng: “Việc giảm thuế quan sẽ tạo điều kiện cho hàng hóa Hàn Quốc tràn vào ASEAN, nhưng cũng làm tăng áp lực cạnh tranh ngược chiều – đặc biệt là từ các mặt hàng nông sản và sản phẩm công nghệ giá rẻ từ các quốc gia ASEAN.”

Tác động kép đến doanh nghiệp vừa và nhỏ

Điểm đáng lo ngại là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) – vốn chiếm hơn 90% số doanh nghiệp Hàn Quốc – lại ít có khả năng thích nghi với sự thay đổi nhanh của thị trường. Việc ASEAN có lợi thế chi phí nhân công rẻ khiến một số lĩnh vực như dệt may, nông nghiệp công nghệ thấp và thực phẩm chế biến trở thành “tử huyệt” nếu không được hỗ trợ bảo hộ hợp lý.

Chuyên gia phân tích thị trường Park Min-seo nhận định: “Chúng ta cần đảm bảo rằng các điều khoản đàm phán không chỉ bảo vệ lợi ích của các tập đoàn lớn mà còn có cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ mở rộng ra ASEAN mà không bị thua thiệt.”

Bài toán thu hút đầu tư hai chiều

Bên cạnh việc mở rộng xuất khẩu, Hàn Quốc cũng đang kỳ vọng thu hút đầu tư từ các tập đoàn ASEAN vào lĩnh vực công nghệ cao, y tế và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, việc cải thiện môi trường đầu tư trong nước – như thủ tục pháp lý, minh bạch và chi phí vận hành – là điều kiện tiên quyết.

Chính phủ cần chiến lược cân bằng

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung trong phát biểu mới nhất cũng nhấn mạnh: “Chúng ta cần theo đuổi các FTA thế hệ mới như một công cụ phát triển chiến lược chứ không chỉ là sự nhượng bộ thuế quan.”

Điều này cho thấy xu hướng đàm phán thương mại hiện nay không chỉ nhằm thúc đẩy xuất khẩu mà còn là bài toán bảo vệ năng lực sản xuất nội địa, an ninh kinh tế và vị thế quốc gia.

Việc nâng cấp FTA Hàn – ASEAN có thể mở ra một kỷ nguyên thương mại mới, nhưng cũng là bài kiểm tra thực sự về năng lực điều tiết, chiến lược dài hạn và sự đồng hành của nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp. Nếu không cẩn trọng, những “lợi ích ngắn hạn” có thể trở thành “gánh nặng dài hạn” cho chính nền kinh tế Hàn Quốc.