Vụ “nô lệ muối” Shinan: Khảo sát lao động Việt Nam và cải thiện quyền lợi

Khảo sát tại Shinan, Hàn Quốc hé lộ thực trạng lao động Việt Nam và các lao động khác tại ruộng muối, đề xuất giải pháp bảo vệ quyền lợi và phúc lợi.

Gần đây, vụ việc “nô lệ muối” ở huyện Shinan, tỉnh Jeollanam-do, Hàn Quốc khiến dư luận quốc tế chú ý khi Đại sứ quán Mỹ tại Hàn Quốc thông báo sẽ tiến hành điều tra trực tiếp, gây “mất mặt” cho quốc gia. Đồng thời, kết quả khảo sát của tỉnh Jeollanam-do cũng hé lộ những lỗ hổng trong hệ thống bảo vệ quyền lợi và phúc lợi của lao động.

Ngày 27/11, tại trụ sở tỉnh, tỉnh Jeollanam-do tổ chức “Hội nghị báo cáo kết quả khảo sát thực trạng lao động tại các ruộng muối”, nhằm chia sẻ tình hình thực hiện các chính sách bảo vệ quyền con người và cải thiện môi trường lao động.

Khảo sát chi tiết, nhiều vấn đề nổi bật

Hội nghị có sự tham dự của đại diện tỉnh Jeollanam-do, huyện Yeonggwang, huyện Shinan, Cục Lao động Mokpo, Cảnh sát tỉnh, Ủy ban Nhân quyền tỉnh, Viện Nghiên cứu Jeollanam-do cùng hơn 20 cán bộ khác. Các cuộc khảo sát do Viện Nghiên cứu Jeollanam-do thực hiện từ tháng 4 đến tháng 11 năm nay, với phỏng vấn trực tiếp và các cuộc phỏng vấn chuyên sâu nhằm phản ánh thực trạng chính xác.

Khảo sát bao gồm 49 ruộng muối với hơn 120 lao động và chủ lao động, tập trung vào các nội dung như quá trình làm việc, con đường đến ruộng muối, điều kiện lao động, sức khỏe và nơi ở, tình trạng chậm trả lương, và các vấn đề vi phạm nhân quyền.

Tỷ lệ ký hợp đồng lao động và tham gia bảo hiểm thấp

Trong số 80 lao động tham gia khảo sát, tất cả đều là nam, độ tuổi trung bình 50,2 tuổi. Lao động nội địa chiếm 85% (68 người), lao động nước ngoài 15% (12 người), trong đó có 7 người Việt Nam, 2 người Nga, 1 người Ai Cập, 1 người Thái Lan và 1 người Philippines.

Các lao động có kinh nghiệm làm việc ở ruộng muối khác chiếm 62,5%, với thời gian trung bình là 15,4 năm, dao động từ 1 đến 42 năm. Con đường đến ruộng muối hiện tại chủ yếu qua giới thiệu bạn bè (46,3%), trung tâm giới thiệu việc có phí (30%) và quay lại nơi đã từng làm (13,8%).

Về hợp đồng lao động, 83,7% đã ký và giữ bản hợp đồng, 8,8% không nhận được hợp đồng, 7,5% chưa ký hợp đồng.

Đáng chú ý, tỷ lệ tham gia bốn loại bảo hiểm xã hội còn rất thấp: bảo hiểm hưu trí 32,5%, bảo hiểm y tế 42,5%, bảo hiểm thất nghiệp 31,3%, bảo hiểm tai nạn lao động 31,3%, trung bình chỉ 34,4%.

Các lao động làm việc chủ yếu trong mùa sản xuất muối chính từ tháng 3 đến tháng 10 (82,5%), với thời gian làm việc trung bình 8,9 giờ/ngày.

Tai nạn lao động và điều kiện nghỉ ngơi

12,5% lao động cho biết từng gặp bệnh tật hoặc tai nạn khi làm việc, nhưng chỉ 4 người được điều trị qua bảo hiểm tai nạn lao động. Nơi nghỉ ngơi có sẵn ở 78,8% ruộng muối, trong đó 20,6% sử dụng phòng nghỉ, 65,1% ở tại nhà, 14,3% ở kho chứa hoặc container.

Về sức khỏe, 67,5% đã từng khám sức khỏe, trong đó 57,4% trong vòng 1 năm, 16,7% trên 3 năm. Nơi ở hiện tại, 55% sống cùng các lao động khác, 25% sống một mình, 16,3% sống cùng chủ lao động, 3,7% sống cùng gia đình.

Về chậm trả lương, 5% đã từng gặp phải, trong đó 3 người đã được thanh toán đầy đủ, 1 người không trả lời. 72,5% biết cách đối phó với tình trạng chậm trả lương. Về bạo lực từ chủ lao động, chỉ 1 người báo cáo bị bạo lực bằng lời nói.

Các nhu cầu hỗ trợ được lao động đề xuất nhiều nhất là khám sức khỏe tại nơi làm việc (53,8%), cung cấp thông tin phúc lợi cộng đồng (43,8%), hỗ trợ phúc lợi lao động (28,8%).

Các giải pháp đề xuất

Hội nghị nhấn mạnh hai hướng: tăng cường bảo vệ quyền con người và quyền lợi, đồng thời giải quyết các vùng “mù” nhân quyền. Các đề xuất bao gồm:

1. Tuyển lao động nước ngoài theo mùa trong lĩnh vực muối tinh
2. Áp dụng chứng nhận môi trường làm việc
3. Xây dựng ruộng muối công cộng cho thuê
4. Hỗ trợ chăm sóc răng miệng cho lao động
5. Hỗ trợ phục hồi tín dụng
6. Áp dụng hệ thống quản lý lịch sử sản xuất muối tinh
7. Tích hợp dữ liệu ruộng muối vào nền tảng điện tử

Ông Son Young-gon, Trưởng phòng Thủy sản và Chế biến tỉnh Jeollanam-do, cho biết: “Khảo sát giúp tổng hợp thực trạng lao động tại ruộng muối và đưa ra các đề xuất chính sách. Chúng tôi sẽ sớm xây dựng hệ thống hỗ trợ thực tế, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để triển khai kịp thời.”

Đại sứ quán Mỹ nghi ngờ nạn buôn người

Trước đó, Đại sứ quán Mỹ tại Hàn Quốc điều tra nghi vấn buôn người sau khi chủ ruộng muối ở Shinan bị bắt vì ép một người khuyết tật làm việc miễn phí suốt 10 năm. Đại sứ quán đặt câu hỏi về lý do nạn nhân không được giải cứu, cũng như vì sao cơ quan địa phương không tách nạn nhân khỏi chủ lao động dù đã điều tra từ năm 2023.

Tháng 4/2025, chính phủ Mỹ đã cấm nhập khẩu muối tinh từ ruộng muối ở Shinan, sau khi xác định vi phạm nhân quyền. Đại sứ quán tiếp tục theo dõi sát sao các vụ việc tương tự, bất chấp các cam kết ngăn chặn tái phạm từ chính quyền địa phương.

Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, chính phủ duy trì trao đổi thường xuyên với phía Mỹ thông qua Hội đồng Hàn – Mỹ về chống buôn người, và nỗ lực phối hợp toàn bộ cơ quan nhằm bảo vệ quyền lợi nạn nhân.

Nguồn: Namdo News