Tranh chấp tiền lương tại Hàn Quốc: Lao động nước ngoài không được nhập cảnh để bảo vệ quyền lợi

Pháp luật yêu cầu phải có mặt tại Hàn Quốc mới được công nhận là nạn nhân buôn người, trong khi người lao động đang ở nước ngoài nên rơi vào vòng luẩn quẩn

Những lao động thời vụ người Philippines từng làm việc tại nông trại ở Hàn Quốc vào mùa hè năm ngoái và vẫn chưa được thanh toán đủ tiền lương tiếp tục bị từ chối nhập cảnh. Họ đã nhiều lần đề nghị được trở lại Hàn Quốc với tư cách nạn nhân buôn người để tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Hàn Quốc trả lời rằng họ phải được công nhận là nạn nhân buôn người trước thì mới có thể nhập cảnh. Theo quy định hiện hành, chỉ những người nước ngoài đang cư trú tại Hàn Quốc mới được xem xét công nhận tư cách này.

Theo thông tin tổng hợp ngày 3 từ báo 경향신문, Bộ Tư pháp Hàn Quốc đã phản hồi đơn kiến nghị của phía lao động Philippines vào ngày 20 tháng trước. Nội dung trả lời nêu rõ, nếu người từng có tư cách lao động thời vụ muốn nhập cảnh để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hoặc xin hỗ trợ với tư cách nạn nhân buôn người, họ phải thông qua các cơ quan bảo vệ quyền lợi nạn nhân để được xác nhận tình trạng bị hại, đồng thời chứng minh thiệt hại. Khi đó, họ có thể xin thị thực ngắn hạn phổ thông tại cơ quan đại diện ngoại giao của Hàn Quốc ở nước ngoài.

Gần 2 tỷ won tiền lương chưa được thanh toán

Khoảng 90 lao động thời vụ người Philippines đã làm việc tại huyện Yanggu, tỉnh Gangwon cho đến mùa hè năm ngoái nhưng vẫn chưa nhận được khoảng 200 triệu won tiền lương, tương đương gần 4 tỷ đồng Việt Nam. Nguyên nhân được cho là chủ trang trại không trực tiếp trả lương cho người lao động mà chuyển tiền cho công ty môi giới việc làm, dẫn đến việc tiền lương bị chiếm giữ.

Ngày 30 tháng 7 năm ngoái, các lao động này đã nộp đơn khiếu nại lên chi nhánh Gangwon của Bộ Lao động Hàn Quốc, yêu cầu hoàn trả khoản tiền mà công ty môi giới bị cho là đã chiếm đoạt. Cảnh sát Hàn Quốc hiện cũng đang tiến hành điều tra liên quan.

Muốn khởi kiện nhưng không thể nhập cảnh

Sau khi trở về Philippines, các lao động đã nộp đơn khiếu nại lên cơ quan lao động và tìm cách tái nhập cảnh Hàn Quốc để thực hiện các thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, họ liên tục bị từ chối.

Trước đó vào tháng 1, khi các lao động đề nghị được cấp phép nhập cảnh, Bộ Tư pháp Hàn Quốc trả lời rằng họ có thể quay lại nếu được chủ trang trại tiến cử. Điều này gây nhiều tranh cãi vì đồng nghĩa với việc chủ nợ muốn đòi tiền lại phải được chính con nợ giới thiệu.

Không đồng tình với phản hồi này, phía lao động tiếp tục kiến nghị được cấp tư cách lưu trú đặc biệt để nhập cảnh Hàn Quốc, nhằm phối hợp điều tra và nhận hỗ trợ với tư cách nạn nhân buôn người.

Theo Luật Phòng chống buôn người của Hàn Quốc, khái niệm buôn người không chỉ giới hạn ở hành vi mua bán người, mà còn bao gồm các trường hợp khấu trừ hoặc cắt giảm tiền lương với lý do chuẩn bị giấy tờ, thu phí môi giới hoặc các chi phí khác. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp vẫn giữ nguyên lập trường rằng người lao động phải được cơ quan bảo vệ quyền lợi xác nhận là nạn nhân buôn người thì mới đủ điều kiện nhập cảnh. Trong khi đó, luật hiện hành không cho phép công nhận tư cách nạn nhân đối với người nước ngoài đang cư trú ngoài lãnh thổ Hàn Quốc, khiến sự việc rơi vào thế bế tắc.

Điều tra và khởi kiện dân sự gặp trở ngại

Việc các lao động không thể quay lại Hàn Quốc đang ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình điều tra của cảnh sát. Do không thể trực tiếp lấy lời khai, cơ quan điều tra gần đây đã đề nghị phía đại diện pháp lý, các nhà hoạt động và phiên dịch phối hợp ghi hình nội dung trao đổi trực tuyến với người lao động để nộp làm tài liệu phục vụ điều tra.

Về mặt dân sự, tình hình còn phức tạp hơn. Chi nhánh Gangwon của Bộ Lao động Hàn Quốc gần đây đã cấp giấy xác nhận tiền lương bị chậm trả cho các lao động. Đây là tài liệu bắt buộc để khởi kiện dân sự đòi tiền lương. Tuy nhiên, quy định thị thực của Bộ Tư pháp chỉ nêu rõ rằng người nước ngoài đang cư trú tại Hàn Quốc khi khởi kiện có thể được xem xét thay đổi tư cách lưu trú, mà không đề cập trường hợp người đang ở nước ngoài.

Luật sư 최정규 thuộc Công ty luật 법무법인 원곡, đại diện cho các lao động Philippines, cho biết nếu không thể nhập cảnh Hàn Quốc, họ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nhận hỗ trợ dành cho nạn nhân buôn người cũng như tiếp cận các chương trình trợ giúp pháp lý trong quá trình khởi kiện dân sự.

Ông đặt câu hỏi liệu Bộ Tư pháp có đang gián tiếp ngăn cản quá trình khắc phục thiệt hại của các lao động bị nợ lương hay không, khi cơ quan này hiểu rõ rằng người đang ở nước ngoài không thể được cấp giấy xác nhận là nạn nhân buôn người theo quy định hiện hành.

Cre : khan.co.kr