Tết vẫn sáng đèn trong nhà kính, cái Tết xa xứ nhọc nhằn của lao động nhập cư nông nghiệp tại Hàn Quốc

Kỳ nghỉ Tết kéo dài 5 ngày nhưng lao động trồng nấm vẫn làm việc xuyên suốt
Khoảng trống pháp lý khiến lao động nông nghiệp không có phụ cấp ngày lễ, không được đảm bảo nghỉ ngơi
“Nhớ gia đình lắm, nhưng phải kiếm tiền” - cái Tết trong nhà kính nơi đất khách

“Đã hơn 6 tháng tôi chưa gặp gia đình. Nhớ chứ. Nhưng phải kiếm tiền thôi. Nấm thì ngày nào cũng phải hái.”

Ngày 11 vừa qua, trước thềm kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài 5 ngày tại Hàn Quốc từ 14 đến 18, không khí tại một con đường nông thôn ở phường Ohak, thành phố Yeoju, tỉnh Gyeonggi khá vắng vẻ. Thế nhưng bên trong những nhà kính trồng nấm, đèn vẫn sáng, công việc vẫn diễn ra như thường lệ.

Giữa những luống nấm ấy là Maya, nữ lao động nông nghiệp 30 tuổi đến từ Nepal, tên đã được thay đổi. Sang Hàn Quốc làm việc được hai năm rưỡi, với cô, kỳ nghỉ Tết chỉ tồn tại trên tờ lịch đỏ. Suốt 5 ngày nghỉ lễ, Maya không có nổi một ngày nghỉ.

“Một tháng chỉ nghỉ đúng hai ngày Chủ nhật” - chiếc đồng hồ ngừng chạy trong container cạnh nhà kính

Trang trại nấm nơi Maya làm việc có tổng cộng 5 lao động nhập cư. Tất cả đều phải đi làm đủ 5 ngày trong kỳ nghỉ Tết năm nay.

“Mỗi tháng tôi chỉ được nghỉ đúng hai ngày Chủ nhật. Năm nay Tết cũng không có ngày nghỉ nào,” Maya nói bình thản.

Nấm là loại cây trồng rất nhạy cảm với nhiệt độ và thời điểm thu hoạch. Mỗi ngày đều phải chăm sóc và hái. Vào giai đoạn phát triển mạnh, chỉ sau một ngày, nấm có thể lớn gấp đôi. Nếu bỏ lỡ thời điểm thu hoạch dù chỉ một ngày, bào tử sẽ bung ra, làm giảm mạnh giá trị thương phẩm. Vì thế, dù là Tết, công việc của Maya cũng không thể dừng lại.

Nơi ở của cô là một container đặt ngay cạnh trang trại, nằm dưới lớp bạt che tối của nhà kính. Khung cảnh ấy khiến người ta nhớ đến trường hợp của Sok Heng, lao động nhập cư từng tử vong trong đợt rét âm 18 độ cách đây 5 năm vì điều kiện sinh hoạt quá khắc nghiệt.

Đã hơn 6 tháng Maya chưa về Nepal thăm gia đình. Khi được hỏi có nhớ nhà không, cô ngập ngừng rồi lặp lại: “Phải kiếm tiền.” Dường như ngay cả nỗi nhớ cũng trở thành điều xa xỉ. Trong nhà kính lạnh giá, cô xoa đôi khớp tay tê cóng rồi tiếp tục bê từng thùng nấm.

Không chỉ trồng nấm, tại các trang trại lân cận, nhiều lao động khác phải bắt đầu hái dâu từ 3 giờ sáng. Dâu nếu hái ban ngày sẽ nhanh mềm, nên để giữ độ tươi, họ phải làm việc trong cái lạnh buốt của rạng đông.

Vào mùa nông vụ mùa đông, lao động tại các trang trại dâu và lá vừng thường xuyên bị sưng đỏ, tê cóng vì giá rét. Đến từ những quốc gia nóng ấm, thậm chí không quen mang tất, họ phải lần đầu đối mặt với tình trạng tê cóng trong những nhà kính giữa mùa đông Hàn Quốc, và lặng lẽ đón Tết trong hoàn cảnh đó.

Khoảng trống của Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc và thực trạng “lao động không giới hạn”

Nguyên nhân sâu xa khiến lao động nông nghiệp như Maya không được nghỉ lễ nằm ở một khoảng trống pháp lý.

Theo Điều 63 của Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc, các ngành nông nghiệp và lâm nghiệp không áp dụng quy định về thời gian làm việc, thời gian nghỉ và ngày nghỉ như các ngành sản xuất thông thường.

Điều này đồng nghĩa với việc lao động nông nghiệp không bắt buộc phải tuân thủ chế độ làm việc 52 giờ mỗi tuần, cũng không được đảm bảo ngày nghỉ hưởng lương hằng tuần. Ngay cả khi làm việc vào dịp lễ lớn như Tết, họ cũng không có cơ sở pháp lý rõ ràng để yêu cầu phụ cấp làm việc ngày lễ.

Ông Kim I Chan, Giám đốc tổ chức hỗ trợ lao động nhập cư “Trạm dừng của Trái đất”, cho biết lao động nông nghiệp phải làm việc nhiều ngày hơn lao động ngành sản xuất nhưng thu nhập lại thấp hơn đáng kể. Việc không phát sinh tiền làm thêm giờ do quy định ngoại lệ của luật khiến họ gần như bị “trói chặt” vào mảnh đất mình làm việc.

Thực tế, có không ít trường hợp chủ trang trại đi du lịch nước ngoài cả tuần, giao toàn bộ trang trại cho một lao động quản lý, chỉ kiểm tra sản lượng từ xa.

Gần đây, một lao động tại Icheon tìm đến tổ chức của ông Kim để cầu cứu. Người này từng bị nợ lương 20 triệu won tại nơi làm việc cũ và phải ra tòa để đòi quyền lợi. Tuy nhiên, chủ trang trại hiện tại không cho nghỉ, với lý do “đã dùng hết hai ngày nghỉ tháng này”. Trong khi đó, chính chủ trang trại lại đi du lịch Việt Nam 10 ngày, để người lao động một mình trông coi toàn bộ ruộng vườn.

“Ngay cả khi người lao động van xin được nghỉ một ngày để giải quyết việc cá nhân, câu trả lời thường chỉ là không được. Không có sự bảo vệ pháp lý thực chất, họ gần như không có lựa chọn,” ông Kim nói.

Ước mơ nhỏ bé: một ngày được đi trung tâm thương mại, chụp ảnh gửi về quê

Không phải tất cả lao động nhập cư đều phải ở lại nhà kính dịp Tết. Những người làm trong ngành xây dựng, sản xuất hoặc đang tạm nghỉ việc có thể tranh thủ kỳ nghỉ để đi chơi ngắn ngày. Họ đến các trung tâm thương mại lớn như Starfield Suwon để tận hưởng không gian ấm áp, dạo xem cửa hàng, hoặc ghé Gyeongbokgung mặc hanbok chụp ảnh gửi về cho gia đình.

Nhưng với những lao động bị “giữ chân” trong các nhà kính nông thôn như Maya, một chuyến đi như vậy gần như là điều xa xỉ.

Theo ông Kim, thỉnh thoảng ông nhận được những cuộc gọi đầy bức xúc: “Người Hàn Quốc đều được nghỉ Tết, tại sao chúng tôi phải làm việc?”

Với nhiều lao động nhập cư, chỉ cần được nghỉ một hoặc hai ngày trong dịp Tết để gặp bạn bè, đi đâu đó đổi gió cũng đã là niềm vui lớn.

Trong khi nhiều gia đình Hàn Quốc quây quần bên bát canh bánh gạo ngày Tết, những lao động nhập cư nơi nhà kính vẫn tự an ủi mình rằng “kiếm được tiền là tốt rồi” và tiếp tục một ngày mưu sinh như bao ngày khác.

Giữa ánh đèn vàng trong những nhà kính không bao giờ tắt, cái Tết của họ lặng lẽ trôi qua.

Theo nocutnews