Nguy cơ thiếu hụt lao động nước ngoài tại Hàn Quốc gia tăng khi chỉ tiêu số lượng riêng cho ngành đóng tàu sắp bị bãi bỏ

Từ năm nay sẽ gộp vào chỉ tiêu chung cho ngành sản xuất, nguy cơ lao động nước ngoài rời bỏ ngành đóng tàu tại Hàn Quốc

Từ năm nay, Chính phủ Hàn Quốc chính thức bãi bỏ chỉ tiêu số lượng lao động nước ngoài dành riêng cho ngành đóng tàu, chuyển sang áp dụng chỉ tiêu chung cho toàn ngành sản xuất. Quyết định này đang làm gia tăng lo ngại thiếu hụt lao động trong ngành đóng tàu.

Ba tập đoàn đóng tàu lớn là HD Hyundai, Hanwha Ocean và Samsung Heavy Industries đều đã có đủ đơn hàng sản xuất cho 3 năm tới. Bên cạnh đó, dự án hợp tác đóng tàu Hàn Mỹ MASGA chuẩn bị được triển khai, khiến khối lượng công việc tiếp tục tăng. Trong bối cảnh này, nếu nguồn lao động nước ngoài suy giảm, nguy cơ đình trệ sản xuất là rất rõ ràng.

Một mối lo khác là lao động nước ngoài có thể rời bỏ ngành đóng tàu để chuyển sang các công việc trong ngành sản xuất có cường độ lao động thấp hơn, khiến tình trạng thiếu hụt nhân lực trong các nhà máy đóng tàu trở nên nghiêm trọng hơn.

Chính phủ bãi bỏ chỉ tiêu riêng cho visa E9 trong ngành đóng tàu

Theo ngành công nghiệp đóng tàu Hàn Quốc ngày 2 tháng 1, Chính phủ đã chính thức bãi bỏ chỉ tiêu số lượng lao động nước ngoài visa E9 dành riêng cho ngành đóng tàu.

Visa E9 là loại visa dành cho lao động nước ngoài làm việc trong các lĩnh vực lao động phổ thông như sản xuất, nông nghiệp, chăn nuôi theo chương trình cấp phép tuyển dụng lao động nước ngoài của Chính phủ Hàn Quốc.

Chỉ tiêu riêng này được áp dụng từ tháng 4 năm 2023 nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong ngành đóng tàu sau khi đơn hàng tăng mạnh trở lại. Khi đó, Chính phủ đã tách riêng chỉ tiêu lao động nước ngoài của ngành đóng tàu khỏi chỉ tiêu chung của ngành sản xuất, đồng thời rút ngắn quy trình tuyển dụng để người lao động có thể nhanh chóng làm việc tại công trường.

Ngay từ đầu, đây đã là chính sách tạm thời, dự kiến kết thúc vào cuối năm 2024.

Hiện nay, khoảng 80 phần trăm lao động nước ngoài đang làm việc tại các nhà máy đóng tàu Hàn Quốc được tuyển dụng thông qua chỉ tiêu này. Nhờ đó, tỷ lệ lao động nước ngoài tại ba tập đoàn đóng tàu lớn tăng từ 5 phần trăm năm 2021 lên 18 phần trăm vào năm ngoái.

Không chỉ giúp ổn định nguồn nhân lực, chính sách này còn đóng vai trò là cầu nối giúp lao động nước ngoài chuyển sang visa E7 dành cho lao động kỹ thuật, từ đó hình thành đội ngũ lao động tay nghề cao trong ngành.

Lao động có nguy cơ rời bỏ ngành đóng tàu

Vấn đề lớn nhất là từ năm nay, chỉ tiêu riêng dành cho ngành đóng tàu sẽ bị xóa bỏ và gộp chung vào chỉ tiêu tuyển dụng chung của toàn ngành sản xuất. Điều này làm tăng khả năng lao động nước ngoài rời bỏ ngành đóng tàu để chuyển sang các công việc ít áp lực hơn.

Không chỉ vậy, số lượng lao động nước ngoài được phép làm việc theo visa E9 trong toàn ngành sản xuất năm nay sẽ giảm từ 72.000 người xuống còn 50.000 người, tức giảm hơn 20.000 người. Nếu tình trạng thiếu lao động trở nên nghiêm trọng hơn, không chỉ ngành đóng tàu mà toàn bộ lĩnh vực sản xuất của Hàn Quốc có thể bị ảnh hưởng.

Tỷ lệ sử dụng chỉ tiêu riêng giảm mạnh trong năm qua

Chính phủ Hàn Quốc cho rằng hiệu quả sử dụng chỉ tiêu riêng trong năm qua đã giảm đáng kể.

Theo văn phòng nghị sĩ Lee Yong Woo thuộc Đảng Dân chủ Hàn Quốc, năm 2023 đã có 1.944 lao động được cấp visa trong tổng số 2.340 chỉ tiêu dành cho ngành đóng tàu, đạt tỷ lệ sử dụng 83,1 phần trăm.

Tuy nhiên, đến năm 2024, chỉ có 1.509 lao động được cấp phép trong tổng 5.000 chỉ tiêu, khiến tỷ lệ sử dụng giảm xuống còn 30,2 phần trăm.

Tính đến cuối tháng 11 năm ngoái, mới chỉ có 820 người được cấp phép trong tổng số 2.500 chỉ tiêu, tương đương 32,8 phần trăm.

Ngành đóng tàu vẫn ngập trong đơn hàng

Mặc dù nhu cầu đặt hàng tàu biển trên toàn cầu giảm trong năm ngoái, ba tập đoàn đóng tàu lớn của Hàn Quốc vẫn kịp thời ký kết đủ đơn hàng cho 3 năm tới.

HD Korea Shipbuilding and Offshore Engineering đạt tổng giá trị hợp đồng 18,16 tỷ USD, vượt chỉ tiêu đề ra.

Hanwha Ocean ký hợp đồng với tổng giá trị 9,83 tỷ USD, cao hơn nhiều so với năm trước.

Samsung Heavy Industries cũng mang về 7,4 tỷ USD đơn hàng và dự kiến tiếp tục trúng thầu các dự án mới trong lĩnh vực dầu khí ngoài khơi.

Đặc biệt, khi dự án MASGA được triển khai, nhiều kỹ sư và thợ tay nghề cao sẽ phải sang Mỹ làm việc, khiến áp lực thiếu hụt nhân lực trong nước càng lớn.

Nguy cơ thiếu hụt lao động kỹ thuật visa E7

Nguồn lao động tay nghề cao đang đảm nhận các công đoạn quan trọng như hàn, điện và sơn đa phần đều sử dụng visa E7. Đây là các công đoạn then chốt trong quá trình đóng tàu và rất khó thay thế. Nếu nguồn nhân lực này bị thu hẹp, tiến độ sản xuất chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

Một đại diện doanh nghiệp chia sẻ:

“Ngành đóng tàu đang có lượng đơn hàng lớn và cần thêm nhiều lao động để kịp tiến độ giao hàng trong năm tới. Nếu lao động nước ngoài rời bỏ ngành, tình trạng thiếu hụt sẽ càng nghiêm trọng hơn”.

Vị này cũng nhấn mạnh:

“Cần có giải pháp giữ chân lao động nước ngoài, đồng thời đào tạo thêm lực lượng thợ lành nghề trong nước”.

Theo ceoscoredaily