Hàn Quốc mở chiến dịch 100 ngày điều tra xâm phạm nhân quyền lao động nước ngoài

Trước hàng loạt vụ việc liên quan đến bóc lột sức lao động, bạo lực và ngược đãi người lao động nước ngoài tại các cơ sở sản xuất, cảnh sát và cơ quan lao động Hàn Quốc đã đồng loạt triển khai chiến dịch kiểm tra quy mô lớn. Tại tỉnh Jeonnam, lực lượng chức năng bắt đầu chương trình điều tra đặc biệt kéo dài 100 ngày nhằm phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm nhân quyền trong môi trường lao động.

Theo thông tin công bố ngày 16.3, Cơ quan Cảnh sát tỉnh Jeonnam (전남경찰청) cho biết chiến dịch “hoạt động hình sự đặc biệt về xâm phạm nhân quyền lao động nước ngoài” sẽ được triển khai từ nay đến ngày 14.6. Mục tiêu của chương trình là tăng cường giám sát tại các cơ sở sản xuất và công nghiệp, nơi lao động nước ngoài đang trở thành lực lượng lao động quan trọng tại khu vực Gwangju – Jeonnam.

Động thái này được đưa ra sau khi nhiều vụ việc liên quan đến bóc lột lao động, bạo hành, giam giữ và quấy rối đối với lao động nước ngoài bị phát hiện. Những vấn đề này được phản ánh trong loạt bài điều tra “Foreign Worker Report” của báo Namdo Ilbo đăng các ngày 10, 12 và 16.3, cho thấy tình trạng lạm dụng lao động tại một số doanh nghiệp không còn là trường hợp cá biệt.

Trong khuôn khổ chiến dịch, cảnh sát sẽ tập trung điều tra các hành vi như hành hung, gây thương tích, bắt giữ hoặc giam giữ trái phép, xúc phạm danh dự, bạo lực tình dục và bóc lột sức lao động. Các hoạt động thu thập thông tin, tiếp nhận phản ánh từ nạn nhân và điều tra hình sự sẽ được tiến hành song song.

Để tăng cường hiệu quả xử lý, mỗi trong số 22 đồn cảnh sát thuộc tỉnh Jeonnam sẽ thành lập một đội điều tra chuyên trách từ lực lượng hình sự. Các vụ việc nghiêm trọng sẽ được chuyển lên đội cơ động điều tra hình sự cấp tỉnh để tiến hành điều tra chuyên sâu.

Song song với chiến dịch của cảnh sát, chính quyền tỉnh Jeonnam cũng đang tiến hành khảo sát toàn diện về điều kiện lao động của lao động thời vụ nước ngoài. Cảnh sát và chính quyền địa phương sẽ phối hợp chia sẻ dữ liệu thông qua đường dây nóng, đặc biệt trong các vụ việc liên quan đến nợ lương, vi phạm hợp đồng hoặc điều kiện làm việc.

Một trong những biện pháp đáng chú ý là chính sách khuyến khích nạn nhân báo cáo vi phạm. Cảnh sát Jeonnam cho biết sẽ tuyên truyền rộng rãi quy định “miễn nghĩa vụ thông báo tình trạng cư trú bất hợp pháp đối với nạn nhân tội phạm”. Điều này có nghĩa là lao động nước ngoài, kể cả người cư trú bất hợp pháp, vẫn có thể báo cáo hành vi phạm tội mà không phải lo bị trục xuất ngay lập tức.

Cơ quan lao động cũng đang đẩy nhanh điều tra vụ việc tại một trang trại nuôi hàu ở huyện Goheung, nơi một lao động thời vụ người Philippines tố cáo bị bóc lột sức lao động. Theo phản ánh, người này phải làm việc hơn 12 giờ mỗi ngày nhưng trong tháng đầu chỉ nhận được 235.000 won tiền lương, đồng thời bị kiểm soát chặt chẽ trong sinh hoạt.

Trước đó, dư luận Hàn Quốc cũng từng phẫn nộ khi một lao động Sri Lanka tại nhà máy gạch ở Naju bị trói vào đống gạch và nâng lên bằng xe nâng trong một vụ việc bị cho là hành vi bắt nạt tập thể. Những trường hợp này cho thấy tình trạng xâm phạm nhân quyền đối với lao động nước ngoài không chỉ xuất hiện ở một vài cơ sở riêng lẻ.

Theo số liệu của Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc, trong năm qua cơ quan chức năng đã kiểm tra 196 doanh nghiệp có sử dụng lao động nước ngoài trên toàn quốc. Kết quả cho thấy 182 doanh nghiệp vi phạm pháp luật với tổng cộng 846 trường hợp sai phạm, trong đó riêng tiền lương bị nợ lên tới 1,7 tỉ won.

Số vụ khiếu nại về bắt nạt tại nơi làm việc đối với lao động nước ngoài cũng tăng mạnh trong những năm gần đây. Từ 65 trường hợp vào năm 2020, con số này đã tăng lên 225 vụ vào năm 2024, tức tăng hơn ba lần chỉ trong vòng 5 năm.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân của tình trạng này liên quan đến nhiều yếu tố như hạn chế chuyển đổi nơi làm việc, sự thiếu hụt cơ chế giám sát đối với lao động thời vụ và sự tham gia của các môi giới bất hợp pháp. Đối với lao động nhập cảnh theo chương trình visa E-9, việc chuyển đổi doanh nghiệp gần như bị hạn chế, khiến nhiều người dù gặp điều kiện làm việc bất công vẫn khó rời khỏi nơi làm việc.

Ông Son Sang-yong, thành viên Ủy ban giám sát an toàn lao động Gwangju – Jeonnam, cho rằng chỉ các cuộc kiểm tra ngắn hạn sẽ không đủ để giải quyết vấn đề. Theo ông, cần đánh giá lại quy mô lao động nước ngoài mà chính quyền địa phương có thể quản lý, đồng thời tăng cường nhân lực và hệ thống giám sát để đảm bảo các cơ chế bảo vệ người lao động thực sự hoạt động hiệu quả tại hiện trường.

Việc triển khai chiến dịch điều tra kéo dài 100 ngày được xem là nỗ lực mới của chính quyền Hàn Quốc nhằm siết chặt quản lý và ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền lợi của lao động nước ngoài, lực lượng đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nhiều ngành sản xuất tại nước này.