Du học sinh Việt chiếm gần 90% tỷ lệ cư trú bất hợp pháp hệ tiếng tại Hàn - Lỗi tại người hay tại cơ chế?

Báo động đỏ: Du học sinh Việt chiếm gần 90% tỷ lệ cư trú bất hợp pháp hệ tiếng tại Hàn -  Lỗi tại người hay tại cơ chế?

 Một báo cáo mới nhất từ giới học thuật Hàn Quốc vừa công bố những con số "biết nói" khiến cả cộng đồng người Việt tại Hàn và các nhà làm chính sách phải giật mình. Trong khi cánh cửa du học ngày càng rộng mở, thì tỷ lệ du học sinh trở thành người cư trú bất hợp pháp (BHP) cũng đang tăng phi mã, đặc biệt là sự áp đảo đáng buồn của du học sinh Việt Nam trong các bảng thống kê này.

Từ tham vọng 300.000 du học sinh đến thực tế phũ phàng

 Theo báo cáo "Các vấn đề chính sách và ứng phó với tình trạng du học sinh cư trú bất hợp pháp" được công bố ngày 15/1 bởi PGS. Kim Gyu-chan (Đại học Quốc gia Gangneung-Wonju) trên tạp chí của Hiệp hội Di cư Hàn Quốc, bức tranh du học không hề "màu hồng" như các quảng cáo tuyển sinh.

 Dữ liệu từ Bộ Tư pháp cho thấy, tính đến năm 2024, số lượng du học sinh nước ngoài trở thành lao động BHP đã cán mốc 34.267 người. Con số này đã tăng gấp 5 lần so với 10 năm trước (năm 2014 chỉ là 6.782 người). Điều này đồng nghĩa với việc cứ 10 du học sinh bước chân vào Hàn Quốc, thì có hơn 1 người đã đánh mất tư cách lưu trú hợp pháp.

 Đáng chú ý, sự gia tăng này đi ngược lại với kỳ vọng của chính phủ Hàn Quốc. Các chương trình như "Study Korea 3.0" với mục tiêu thu hút 300.000 du học sinh, hay Kế hoạch Chính sách Người nước ngoài lần thứ 4 dường như đang quá tập trung vào "số lượng" (lấp đầy các trường đại học đang thiếu sinh viên) mà bỏ quên "chất lượng" quản lý và hỗ trợ sau nhập cảnh.

  So sánh Tổng số người cư trú hợp pháp và số du học sinh (Visa D2 - D4) cư trú bất hợp pháp từ năm 2014 ~ 2024 

Việt Nam "đứng đầu" bảng xếp hạng bất đắc dĩ

 Phần đau lòng nhất của báo cáo nằm ở sự phân chia theo quốc tịch. Số liệu chỉ ra sự chênh lệch khủng khiếp giữa du học sinh Việt Nam và các quốc gia khác như Trung Quốc, Mông Cổ hay Uzbekistan.

 Cụ thể, trong năm 2024:

Với hệ du học chuyên ngành (Visa D-2): Du học sinh Việt chiếm tới 69,7% tổng số người bất hợp pháp. Để dễ hình dung, năm 2014 con số này chỉ là 15,1%.

Với hệ du học tiếng (Visa D-4): Con số còn gây choáng váng hơn khi người Việt chiếm 88,9%. Gần như cứ 10 du học sinh hệ tiếng "trượt ra ngoài" thì có 9 người là đồng hương của chúng ta.

 Trong khi đó, Trung Quốc – quốc gia cũng có lượng du học sinh đông đảo – chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ (3,4% ở hệ D-2). Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về định hướng, mục đích thực sự khi sang Hàn của du học sinh Việt, cũng như cách thức tuyển sinh của các trường đại học hiện nay.

Nguyên nhân do đâu?

 Giáo sư Kim Gyu-chan nhận định thẳng thắn rằng chính sách du học hiện tại đã bộc lộ sự thất bại. Thay vì xem du học sinh là nguồn nhân lực chất lượng cao tương lai (như cách Đức hay Nhật Bản đang làm), thì nhiều trường đại học tại Hàn chỉ coi đây là giải pháp "lấp chỗ trống" cho sự sụt giảm dân số học đường trong nước.

Hệ quả là:

• Đầu vào được nới lỏng ồ ạt nhưng quản lý lỏng lẻo.
• Thiếu hụt trầm trọng các cơ hội việc làm hợp pháp và con đường định cư rõ ràng sau tốt nghiệp.
• Hệ thống quản lý thông tin giữa Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và các trường Đại học còn rời rạc, không có sự liên kết thực tế.
• Nhiều du học sinh sang Hàn với gánh nặng kinh tế lớn, nhưng khi đối mặt với rào cản ngôn ngữ và chi phí sinh hoạt đắt đỏ, họ buộc phải lựa chọn con đường trở thành lao động bất hợp pháp thay vì tiếp tục con đường học vấn.

Góc nhìn từ dư luận Hàn Quốc

 Vấn đề này không chỉ nóng trong cộng đồng người Việt mà còn gây tranh cãi gay gắt trên các diễn đàn mạng xã hội Hàn Quốc. Dưới đây là tổng hợp một số quan điểm phổ biến của "netizen" Hàn về bài báo cáo này:

“Tại sao các trường đại học cứ nhận bừa bãi chỉ để thu học phí? Cần phải phạt nặng các trường có tỷ lệ sinh viên bỏ trốn cao, thậm chí cấm tuyển sinh.”

“Họ sang đây không phải để học, họ sang để kiếm tiền. Visa du học đang bị biến tướng thành visa lao động giá rẻ. Cần siết chặt quy định cấp visa D-4.”

"Thực ra lỗi cũng do chúng ta thiếu nhân lực. Nếu tạo điều kiện cho họ làm việc hợp pháp dễ dàng hơn thì đâu ai muốn sống chui lủi? Hãy nhìn cách Nhật Bản giữ chân nhân tài."

 Báo cáo của PGS. Kim Gyu-chan không chỉ là những con số thống kê khô khan, mà là hồi chuông cảnh báo cho cả hai phía. Với Hàn Quốc, đó là yêu cầu cấp thiết về việc cải tổ hệ thống: xây dựng nền tảng tích hợp thông tin, mở rộng cơ hội việc làm và coi du học sinh là "dân nhập cư tiềm năng" thay vì khách trọ.

 Còn với cộng đồng du học sinh Việt, đây là lúc cần nhìn nhận lại mục đích chuyến đi của mình. Việc "ra ngoài" có thể giải quyết bài toán kinh tế trước mắt, nhưng nó đánh đổi bằng tương lai, sự an toàn và hình ảnh của cả một cộng đồng trong mắt nước sở tại.

* Nguồn tham khảo và số liệu cụ thể gốc :

https://n.news.naver.com/article/015/0005237367?sid=102

https://n.news.naver.com/article/057/0001930254?sid=102