Dân số nông nghiệp Hàn Quốc chạm ngưỡng 2 triệu người: Báo động khủng hoảng nhân lực ở nông thôn

Khủng hoảng nhân lực ở nông thôn Hàn Quốc: Dân số nông nghiệp chạm ngưỡng 2 triệu người, làng quê bên bờ sụp đổ

Ngày 17/9 vừa qua, tại xã Daesan, huyện Gochang, tỉnh Jeollabuk-do, cơn mưa thu lất phất phủ khắp cánh đồng. Trong một nhà nông gần đó, khoảng mười lao động nước ngoài đang khẩn trương làm việc. Bà Nguyễn Thị Hà (46 tuổi), người Việt Nam, vừa phân loại ớt vừa nhanh tay chuyển cây bắp cải non. Khi phóng viên lại gần, bà cười rồi xua tay: “Hôm nay tôi phải làm việc cùng đồng nghiệp cho kịp tiến độ, lát nữa nghỉ tôi nói chuyện nhé.”

Trong giờ nghỉ, bà chia sẻ: “Tôi sang Hàn Quốc một mình, chồng và ba con gái ở Việt Nam. Tôi muốn sang làm việc theo diện lao động thời vụ để có tiền lo học phí cho con. Nếu được, năm sau tôi vẫn sẽ quay lại.”

“Giờ không có lao động nước ngoài thì nông dân Hàn Quốc không thể canh tác nổi”

Ông An Chan-woo (53 tuổi) - chủ trang trại thuê nhóm lao động nước ngoài này thở dài:
“Thiếu người làm trầm trọng đến mức tôi lo không thu hoạch nổi vụ mùa. Giờ vẫn còn kịp thu hoạch ớt, nhưng sắp tới phải gặt lúa. Không có người giúp thì chẳng biết xoay xở sao.”

Năm nay, ông thuê 13 lao động nước ngoài, và dự định năm tới sẽ xin thêm 20 người, nhưng không chắc có được cấp đủ hay không.

Ở huyện Gochang, chính quyền đã xây ký túc xá riêng cho lao động ngoại quốc để hỗ trợ các nông hộ. Dù đã có 3.200 người nước ngoài đến làm việc, con số này vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu của hàng nghìn nông trại.

Dân số nông thôn Hàn Quốc tụt dốc không phanh

Theo Cục Thống kê Hàn Quốc, dân số trong ngành nông nghiệp từng đạt 10,82 triệu người năm 1980, nhưng đến cuối năm 2024 chỉ còn 2,004 triệu người giảm gần 80% sau hơn 40 năm. Dự kiến trong năm nay, con số này sẽ chính thức rơi xuống dưới 2 triệu người.

Số hộ nông dân cũng giảm mạnh: năm 2023, cả nước có 999.000 hộ, đến cuối 2024 chỉ còn 974.000 hộ. Các chuyên gia cảnh báo, nếu tình trạng này tiếp diễn, trong vòng 8 năm tới, sẽ có những xã không còn ai làm nông.

Nghiên cứu của Viện Kinh tế Nông thôn Hàn Quốc chỉ ra rằng 49,5% nông dân coi thiếu lao động là mối đe dọa lớn nhất. Trong đó, 26,4% cho rằng giải pháp khả thi nhất là sử dụng lao động nước ngoài. Hiện nay, 64,2% nông hộ trồng trọt đã thuê người nước ngoài làm việc thường xuyên, nhưng vẫn không đủ nhân công.

Chính phủ Hàn Quốc tăng hạn ngạch và kéo dài thời gian lưu trú cho lao động nước ngoài

Để giải quyết tình trạng này, chính phủ và chính quyền địa phương đã triển khai chương trình visa lao động thời vụ (E-8), cho phép lao động nước ngoài đến Hàn Quốc làm việc trong mùa vụ, sau đó về nước khi nông nhàn.

Năm 2024, 67.778 lao động được cấp visa E-8. Năm nay, chính phủ tăng hạn ngạch lên 95.700 người (tăng 41%) và kéo dài thời gian lưu trú tối đa từ 5 tháng lên 8 tháng - không cần nộp đơn gia hạn riêng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chỉ tăng số lượng lao động nước ngoài không thể giải quyết tận gốc vấn đề. Phần lớn lao động đến từ Đông Nam Á, cần thời gian dài để học kỹ thuật và làm quen văn hóa Hàn Quốc. Nhưng khi vừa thành thạo, thời hạn visa lại hết, khiến nông dân phải huấn luyện lại người mới mỗi mùa.

Anh Prok Nawan (33 tuổi), lao động thời vụ người Campuchia, chia sẻ: “Năm đầu tôi rất bỡ ngỡ với máy móc và cách làm nông ở đây. Giờ đã quen, làm việc dễ dàng hơn. Sau này về nước, tôi muốn áp dụng kỹ thuật Hàn Quốc để phát triển nông nghiệp quê mình.”

Tại Gochang, chính quyền còn thuê phiên dịch viên người Việt và Campuchia để hỗ trợ công nhân ngoại quốc. Chị Lê Thị Yến Ly (35 tuổi), phiên dịch viên, cho biết: “Phần lớn khúc mắc đến từ khác biệt văn hóa. Khi hiểu rõ nhau hơn, mâu thuẫn giảm, công việc cũng suôn sẻ hơn.”

Khủng hoảng dân số và thiếu lao động không chỉ là câu chuyện của nông dân Hàn Quốc, mà là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều quốc gia đang phát triển. Để cứu lấy làng quê, cần tái cấu trúc kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống, tạo việc làm bền vững và biến nông nghiệp trở thành ngành nghề có giá trị thực sự  chứ không chỉ là di sản đang dần phai nhạt.

Theo The Joongang Korea