Dậy sóng cộng đồng Hàn đang tranh cãi "Dữ dội" vì một em bé mang dòng máu Hàn nhưng không có “tên” trên giấy tờ?

Chắc hẳn nhiều người đã thấy những bài viết lan truyền gần đây về các em bé sinh ra tại Hàn Quốc, có cha là người Hàn nhưng mẹ là người nước ngoài, lại không được đăng ký khai sinh, không quốc tịch, không bảo hiểm y tế và gần như “không tồn tại” trong hệ thống xã hội.

Trường hợp của bé Ha-yoon là một ví dụ điển hình. Bé mới 9 tháng tuổi, có tên tiếng Hàn, cha là người Hàn Quốc, nhưng do người cha từ chối thừa nhận con, bé không thể làm thủ tục pháp lý cần thiết. Mẹ của bé – một du học sinh Việt Nam – phải nuôi con một mình trong tình trạng cư trú bấp bênh, không phúc lợi, không hỗ trợ.

Theo luật hiện hành, nếu người cha không tự nguyện làm thủ tục thừa nhận con, người mẹ gần như không có con đường khả thi nào khác. Hệ quả là đứa trẻ bị đẩy ra ngoài lề, mất quyền tiếp cận các dịch vụ cơ bản mà lẽ ra một đứa trẻ sinh ra tại Hàn Quốc phải được hưởng.

Tranh luận cộng đồng mạng: Ai đúng, ai sai?

Người thì nói “không nên dễ dãi”, người lại hỏi “đ:ứa trẻ có lỗi gì?”

Khi những câu chuyện như vậy xuất hiện trên các diễn đàn Hàn Quốc, phản ứng của cộng đồng mạng nhanh chóng chia thành hai hướng đối lập.

Luồng ý kiến thứ nhất cho rằng việc mở rộng quyền lợi hay quốc tịch cho những trường hợp này sẽ tạo tiền lệ xấu. Họ nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân, cho rằng quốc tịch không nên được trao “dễ dàng”, và lo ngại hệ thống phúc lợi bị lợi dụng. Một số bình luận mang giọng điệu gay gắt, thậm chí xúc phạm, đổ lỗi hoàn toàn cho người mẹ và phản đối mọi thay đổi chính sách.

Ngược lại, luồng ý kiến thứ hai tập trung vào quyền trẻ em. Theo nhóm này, đứa trẻ không có lỗi trong quyết định của người lớn, và việc từ chối bảo vệ trẻ em chỉ vì vấn đề quốc tịch là đi ngược lại các giá trị nhân quyền phổ quát. Họ cho rằng nhà nước cần có cơ chế can thiệp trực tiếp, buộc người cha phải chịu trách nhiệm, hoặc ít nhất đảm bảo quyền an sinh cơ bản cho trẻ em, bất kể tình trạng cư trú.

Vấn đề không chỉ là cảm xúc, mà là chính sách

Thực tế, đây không đơn thuần là câu chuyện đạo đức hay đúng – sai cá nhân. Nó phản ánh một hệ thống phúc lợi vẫn lấy quốc tịch làm trung tâm, chưa kịp thích nghi với những thay đổi xã hội ngày càng phức tạp.

Thay vì chỉ tranh cãi đúng – sai, có lẽ điều cần thiết hơn là một cuộc thảo luận nghiêm túc về trách nhiệm của người lớn, vai trò của nhà nước, và quyền được bảo vệ tối thiểu của trẻ em – những người không có khả năng tự lên tiếng. 

Bởi nếu tiếp tục phớt lờ, số lượng trẻ em “không tồn tại trên giấy tờ” sẽ còn tăng. Và khi đó, câu hỏi không còn là có nên bảo vệ họ hay không, mà là xã hội sẽ phải trả giá thế nào cho sự bỏ mặc này.