Vì sao người Hàn lại yêu thích “Thực Thần Cô Đơn” còn người Nhật thì không?

Nhắc đến những bộ phim Nhật được yêu thích tại Hàn Quốc, Thực Thần Cô Đơn (孤独のグルメ) luôn có một chỗ đứng đặc biệt. Điều thú vị là chính tại quê nhà Nhật Bản, bộ phim này lại không phải quá phổ biến hay gây cơn sốt như ở Hàn Quốc. Tại sao lại có sự khác biệt này? 

Câu trả lời nằm ở sự khác biệt văn hóa sâu sắc giữa hai quốc gia về thói quen ăn uống. Phóng viên văn hóa kỳ cựu người Nhật – Narikawa Aya, hiện đang sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc từ năm 2017, đã lý giải điều này trong cuốn sách mới của mình “Rất riêng tư về nước Nhật”. Theo cô, trong khi người Nhật từ lâu đã quen với việc ăn một mình, thì tại Hàn Quốc, hình ảnh "ăn một mình" vẫn còn là điều khiến nhiều người cảm thấy ngượng ngùng hoặc cô đơn. 

Chính vì vậy, hình ảnh nhân vật chính trong Thực Thần Cô Đơn – người đàn ông trung niên đi khắp nơi, bình thản thưởng thức bữa ăn một mình, tự chọn món, tự tận hưởng khoảnh khắc tĩnh lặng lại trở nên đầy hấp dẫn đối với khán giả Hàn Quốc. Nó như một tuyên ngôn về sự tự do cá nhân trong một xã hội mà bữa ăn vẫn gắn liền với khái niệm tụ họp, đồng nghiệp, và các mối quan hệ xã hội. Sự khác biệt về văn hóa ăn uống giữa Nhật Bản và Hàn Quốc cũng là điều khiến Narikawa Aya không ngừng quan sát trong suốt hơn 20 năm sống xen giữa hai quốc gia. 

Tại Nhật, dân công sở có thể đơn giản ăn trưa bằng cơm nắm mua vội ở cửa hàng tiện lợi, hoặc mang cơm hộp tiết kiệm. Còn ở Hàn Quốc, bữa trưa gần như là một nghi thức tập thể: cùng nhau ăn uống, cùng nhau kéo nhau đi uống cà phê sau bữa ăn.

 Điều này khiến người Nhật vốn quen sự giản dị cảm thấy khá ngạc nhiên trước thói quen tiêu dùng cà phê đắt tiền khá phổ biến tại Hàn. Không chỉ ở văn hóa ẩm thực, sự khác biệt về cảm xúc và biểu hiện cảm xúc cũng được tác giả ghi nhận khi so sánh hai nền phim ảnh. 

Trong khi phim Hàn thường có nhiều cảnh tranh cãi, nổi giận, thì phim Nhật lại đầy rẫy các phân cảnh xin lỗi nhẹ nhàng. Cách bộc lộ cảm xúc khác nhau ấy phần nào phản ánh bầu không khí tinh thần đặc trưng của mỗi xã hội. Điểm đặc biệt là trong cuốn sách, Narikawa Aya không né tránh những chủ đề nhạy cảm thường gây tranh cãi giữa hai nước. Từ câu chuyện về trách nhiệm lịch sử, vấn đề người Hàn tại Nhật (Zainichi), cho đến vai trò của Thiên hoàng trong chiến tranh, tất cả đều được cô chia sẻ thẳng thắn từ góc nhìn người Nhật đang sống ở Hàn. 

Tác giả hy vọng, qua cuốn sách này, người đọc không chỉ hiểu thêm về người Nhật mà còn nhận ra nhiều điều về chính con người Hàn Quốc những điều đôi khi vì quá quen thuộc mà chính người trong cuộc lại không nhìn ra. “Rất riêng tư về nước Nhật” không chỉ là cuốn sách viết về sự khác biệt văn hóa, mà còn là tấm gương phản chiếu những gì vốn dĩ quen thuộc ở mỗi quốc gia. Nhìn từ bên ngoài, đôi khi lại dễ thấy hơn những điều mà người trong cuộc đã vô tình bỏ lỡ.