Vì sao các nhà hàng Hàn Quốc luôn đựng cơm trắng trong bát inox? Sự thật bắt nguồn từ chính sách quốc gia nhiều thập kỷ trước

Nếu từng ăn tại các nhà hàng ở Hàn Quốc, có lẽ bạn sẽ nhận ra một điểm rất quen thuộc: cơm trắng (공깃밥) gần như luôn được phục vụ trong chiếc bát inox có nắp.

Dù là quán ăn bình dân hay nhà hàng truyền thống, hình ảnh này gần như không thay đổi suốt nhiều năm. Thậm chí, trước đây giá một bát cơm thường chỉ khoảng 1.000 won, đến mức nhiều người Hàn còn đùa rằng "giá cả có tăng thế nào thì cơm trắng vẫn 1.000 won". Hiện nay, do chi phí sinh hoạt tăng cao, nhiều nơi đã bán với giá từ 1.500 đến 2.000 won, nhưng chiếc bát inox vẫn được giữ nguyên.

Vậy vì sao các nhà hàng Hàn Quốc lại sử dụng loại bát này? Câu trả lời bắt nguồn từ một chính sách của chính phủ Hàn Quốc cách đây hơn nửa thế kỷ.

Bát inox từng là quy định của Chính phủ Hàn Quốc

Trong giai đoạn thập niên 1960 đến 1970, dưới thời Tổng thống Park Chung Hee, Hàn Quốc phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt gạo nghiêm trọng. Sản lượng lúa không đáp ứng đủ nhu cầu trong nước, trong khi giá gạo liên tục tăng cao.

Cùng thời điểm đó, Hàn Quốc nhận được nguồn viện trợ lớn từ Mỹ, chủ yếu là bột mì và ngô, nên Chính phủ muốn khuyến khích người dân sử dụng các loại thực phẩm này thay cho gạo.

Từ đó, Phong trào khuyến khích ăn gạo trộn và bột mì (혼분식장려운동) được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhằm giảm lượng gạo tiêu thụ.

Từ khuyến khích đến những quy định bắt buộc

Dù mang tên là "phong trào khuyến khích", nhưng trên thực tế, nhiều biện pháp được áp dụng gần như mang tính bắt buộc.

Chính phủ khi đó tuyên truyền rằng:

• Bột mì có giá trị dinh dưỡng cao hơn gạo.
• Chế độ ăn nhiều bột mì tốt hơn cho sức khỏe.
• Người dân nên thay những bát cơm đầy bằng các bữa ăn kết hợp cơm và thực phẩm làm từ bột mì.

Một số quy định đáng chú ý trong giai đoạn này gồm:

• Kiểm tra hộp cơm của học sinh để hạn chế việc mang cơm trắng đến trường.
• Vào thứ Tư và thứ Bảy, từ 11 giờ sáng đến 5 giờ chiều, các nhà hàng không được phép bán món ăn chế biến hoàn toàn từ gạo.
• Nhiều món như seolleongtang (canh xương bò) hay gomtang (canh bò hầm) bắt đầu được cho thêm mì hoặc miến theo yêu cầu của chính quyền nhằm giảm lượng cơm tiêu thụ.

Đây cũng là lý do nhiều món canh truyền thống của Hàn Quốc ngày nay vẫn thường được ăn kèm với mì hoặc miến.

Vì sao bát cơm phải làm bằng inox?

Để giảm lượng gạo bán ra tại các nhà hàng, Chính phủ không chỉ khuyến khích thay đổi thực đơn mà còn quy định kích thước bát cơm.

Năm 1973, chính quyền thành phố Seoul ban hành tiêu chuẩn khẩu phần ăn, yêu cầu cơm phải được đựng trong bát inox tiêu chuẩn, thay vì phục vụ bằng niêu đá hoặc bát lớn như trước.

Theo quy định khi đó, bát cơm có kích thước:

• Đường kính: 11,5 cm.
• Chiều cao: 7,5 cm.

Mục đích là giới hạn lượng cơm mỗi khẩu phần và góp phần tiết kiệm nguồn gạo.

Nhà hàng không tuân thủ sẽ bị xử phạt

Ban đầu, nhiều nhà hàng vẫn tiếp tục phục vụ cơm theo cách cũ.

Đến ngày 4/12/1974, Chính phủ Hàn Quốc ban hành lệnh hành chính cấm sử dụng niêu đá để phục vụ cơm, yêu cầu tất cả nhà hàng phải chuyển sang dùng bát inox theo đúng quy định.

Sau đó, ngày 29/6/1976, thành phố Seoul tiếp tục đưa ra tiêu chuẩn mới với kích thước nhỏ hơn:

• Đường kính: 10,5 cm.
• Chiều cao: 6 cm.

Các cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý rất nghiêm khắc:

• Vi phạm lần đầu: đình chỉ kinh doanh 1 tháng.
• Vi phạm lần hai: thu hồi giấy phép kinh doanh.

Quy định được áp dụng trên toàn Hàn Quốc

Đến tháng 1/1981, Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc mở rộng quy định này ra phạm vi cả nước.

Từ đó, hầu hết các nhà hàng trên toàn quốc đều sử dụng cùng một loại bát inox tiêu chuẩn để phục vụ cơm trắng.

Hình ảnh chiếc bát inox vì thế đã trở thành một phần quen thuộc trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốc suốt nhiều thập kỷ.

Vì sao đến nay bát inox vẫn được sử dụng?

Ngày nay, Hàn Quốc không còn đối mặt với tình trạng thiếu gạo như trước. Ngược lại, sản lượng lúa trong nước khá dồi dào.

Dù vậy, các nhà hàng vẫn tiếp tục sử dụng bát inox vì nhiều ưu điểm:

• Độ bền cao, khó nứt vỡ.
• Dễ vệ sinh và đảm bảo an toàn thực phẩm.
• Giữ nhiệt tốt, giúp cơm nóng lâu hơn.
• Có thể xếp chồng và bảo quản thuận tiện.
• Chi phí sử dụng thấp, phù hợp với hoạt động của nhà hàng.

Theo thời gian, chiếc bát inox không còn chỉ là một dụng cụ đựng cơm mà đã trở thành biểu tượng quen thuộc của các quán ăn Hàn Quốc, gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ người dân.

Từ một chính sách tiết kiệm gạo đến nét đặc trưng của ẩm thực Hàn Quốc

Ít ai ngờ rằng chiếc bát cơm inox xuất hiện trên hầu hết các bàn ăn ở Hàn Quốc ngày nay lại bắt nguồn từ một chính sách tiết kiệm lương thực của Chính phủ cách đây hơn 50 năm.

Điều từng là quy định bắt buộc nhằm giảm tiêu thụ gạo nay đã trở thành một phần của văn hóa ẩm thực Hàn Quốc. Mỗi khi thưởng thức một bữa cơm tại xứ sở kim chi, chiếc bát inox nhỏ bé ấy không chỉ giúp giữ cơm nóng mà còn gợi nhớ đến một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử phát triển của đất nước.

kim chi nha