Nhẫn thôi nôi hơn 1 triệu won: Truyền thống Hàn Quốc đang “vỡ giá” theo vàng

Giá vàng tại Hàn Quốc đã tăng gấp hơn năm lần trong vòng một thập kỷ, tạo áp lực lớn lên những nghi lễ vốn gắn chặt với kim loại quý này. Từ quà mừng thôi nôi, sính lễ cưới cho đến quà tri ân người lao động lâu năm, nhiều phong tục đang buộc phải thu hẹp quy mô hoặc được thay thế bằng tiền mặt.

Vàng từ lâu đã giữ vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa Hàn Quốc, xuất hiện trong nhiều dấu mốc quan trọng như sinh con, kết hôn hay kỷ niệm công tác. Tuy nhiên, đà tăng mạnh của giá vàng trong những năm gần đây đang làm thay đổi đáng kể cách người Hàn duy trì các nghi lễ truyền thống vốn được xem là “bất di bất dịch”.

Theo số liệu từ Sở Giao dịch Hàn Quốc, giá vàng giao ngay trong nước tính đến ngày 7/2 dao động quanh mức 245.000 won mỗi gram, tăng khoảng 80% so với cùng kỳ năm trước. Trước đó, trong tuần, giá vàng từng chạm đỉnh gần 269.810 won mỗi gram. Nếu xét trong bức tranh dài hạn, giá vàng đã tăng hơn ba lần trong vòng năm năm và hiện cao gấp hơn năm lần so với cách đây mười năm.

Áp lực rõ rệt nhất thể hiện trong nghi lễ mừng thôi nôi, một sự kiện quan trọng đối với mỗi gia đình Hàn Quốc. Theo truyền thống, em bé tròn một tuổi thường được tặng nhẫn vàng dolbanji, loại nhẫn bằng vàng 24K nặng 3,75 gram, tượng trưng cho phúc lộc và sự khởi đầu tốt đẹp. Với mức giá hiện nay, mỗi chiếc nhẫn như vậy có giá khoảng 1,1 triệu won, trở thành khoản chi không nhỏ cho một món quà mang tính biểu trưng.

Các tiệm vàng tại khu Jongno, trung tâm Seoul, cho biết ngày càng nhiều khách hàng lựa chọn nhẫn có hàm lượng vàng thấp hơn, như loại 1,875 gram hoặc thậm chí chỉ 1 gram, nhằm giữ ý nghĩa tượng trưng mà giảm gánh nặng chi phí. Một số người khác chuyển sang tặng tiền mặt thay vì vàng, coi đây là giải pháp thực tế hơn trong bối cảnh giá kim loại quý leo thang.

Không chỉ người tặng, những gia đình từng nhận quà vàng cũng rơi vào thế khó khi đến lượt “đáp lễ”. Việc mua lại đúng loại nhẫn với giá hiện tại đắt gấp đôi hoặc gấp ba so với thời điểm nhận quà khiến nhiều người băn khoăn, thậm chí có ý kiến cho rằng nếu biết trước, họ đã không nhận quà vàng ngay từ đầu.

Xu hướng “rút lui khỏi vàng” cũng lan sang lĩnh vực hôn nhân. Trong các đám cưới truyền thống, nghi thức yemul, tức trao đổi quà tặng giữa hai gia đình, thường bao gồm vàng miếng, vòng tay vàng hoặc các vật phẩm mạ vàng mang ý nghĩa phú quý. Tuy nhiên, trước chi phí ngày càng cao, nhiều cặp đôi trẻ cho biết họ sẽ thay thế yemul bằng tiền mặt hoặc lược bỏ hoàn toàn nghi thức này.

Ngay cả nhẫn cưới, biểu tượng của sự gắn bó, cũng trở thành gánh nặng tài chính. Các thương hiệu trang sức cao cấp quốc tế liên tục điều chỉnh giá bán do chi phí vàng tăng, buộc nhiều cặp đôi tại Hàn Quốc chuyển sang lựa chọn nhẫn đơn giản từ các cửa hàng nhỏ. Những chiếc nhẫn này thường được làm từ vàng có độ tinh khiết cao, vừa giữ ý nghĩa hôn nhân vừa được xem là tài sản có giá trị lâu dài.

Sự thay đổi còn thể hiện trong môi trường doanh nghiệp. Trước đây, việc tặng vàng cho nhân viên có thâm niên là cách phổ biến để thể hiện sự ghi nhận và tri ân. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực như dược phẩm và công nghệ sinh học đã dừng thông lệ này, chuyển sang hình thức thưởng tiền mặt cố định để phù hợp với ngân sách.

Những người từng làm việc lâu năm cho biết trong quá khứ, họ từng nhận được các vật phẩm nhỏ bằng vàng như kẹp ghim hay danh thiếp mạ vàng. Hiện nay, những món quà như vậy gần như không còn xuất hiện, trở thành ký ức của một thời kỳ giá vàng còn ở mức “dễ thở”.

Việc giá vàng leo thang không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn đang tác động sâu rộng đến đời sống văn hóa và nghi lễ xã hội tại Hàn Quốc. Trước áp lực chi phí, nhiều phong tục đang được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế, phản ánh sự linh hoạt của xã hội Hàn Quốc trong việc dung hòa giữa truyền thống và bối cảnh kinh tế mới.