Hàn Quốc có nên cấm mạng xã hội với thanh thiếu niên như Úc?

Chính phủ Hàn Quốc đã bắt đầu đặt lên bàn cân việc kiểm soát quyền truy cập mạng xã hội của thanh thiếu niên, sau khi Úc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng này. Trong khi các quốc gia như Pháp, Đan Mạch và Malaysia đang rục rịch nối gót Úc, giới chức Hàn Quốc lại đang đứng trước một bài toán hóc búa: Nên cấm triệt để hay chỉ dừng lại ở việc giới hạn thời gian để bảo vệ thế hệ trẻ trước "cơn nghiện" nội dung ngắn đang ngày một trầm trọng?

Nghịch lý 4 triệu người dùng và nỗi lo mất kiểm soát

Theo số liệu mới nhất tính đến tháng 11 từ WiseApp và Retail, Instagram hiện là "vương quốc" của thanh thiếu niên Hàn Quốc với 4,04 triệu người dùng. Theo sau là TikTok với 2 triệu, Pinterest và X lần lượt sở hữu 1,69 triệu và 1,6 triệu người dùng trẻ tuổi. Tuy nhiên, sự bùng nổ này đi kèm với một thực trạng đáng báo động về sức khỏe tinh thần và khả năng tự chủ.

Kết quả khảo sát năm 2024 của Bộ Khoa học & CNTT cùng Cơ quan Xã hội Thông tin Quốc gia Hàn Quốc cho thấy có tới 46,7% thanh thiếu niên đang phải vật lộn để kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội. Đặc biệt, có 42,2% thừa nhận họ "bất lực" trong việc hạn chế thời gian xem các nội dung ngắn (short-form) – một tỷ lệ cao vượt trội so với trẻ em cấp thấp, người lớn hay người cao tuổi.

Trước bối cảnh này, các cuộc thảo luận tại xứ sở Kim Chi đã chuyển hướng sang việc thiết lập các rào cản pháp lý. Thay vì cấm đoán hoàn toàn như cách Úc đang làm, các nhà hoạch định chính sách Hàn Quốc đang thiên về phương án "áp trần" thời gian sử dụng hàng ngày.

Giải pháp nhân văn hay 'vết xe đổ' của luật Shutdown?

Dù dự luật sửa đổi nhằm áp đặt hạn mức sử dụng mạng xã hội hàng ngày cho trẻ vị thành niên của Nghị sĩ Cho Jung-hun (Đảng Quyền lực Quốc dân) vẫn đang đình trệ do lo ngại vi phạm quyền cơ bản, vấn đề này đã bất ngờ nóng trở lại tại một phiên điều tra của Quốc hội tuần này. Ông Kim Jong-cheol, ứng viên Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc, khẳng định việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số là thách thức cấp bách nhất và tuyên bố sẵn sàng xem xét mô hình của Úc "mà không có ngoại lệ".

Tuy nhiên, giới chuyên gia và ngành công nghiệp công nghệ lại tỏ ra vô cùng thận trọng. Giáo sư Jeon Seong-min (Đại học Gachon) cảnh báo rằng những quy định cứng nhắc có thể gây phản tác dụng, nhắc lại bài học đắt giá từ "Luật Shutdown" – quy định từng cấm trẻ em chơi game online vào ban đêm nhưng đã bị xóa bỏ vì quá dễ dàng bị qua mặt bằng cách dùng tài khoản của cha mẹ.

Theo ông Jeon, việc đơn thuần chặn quyền truy cập đối với lứa tuổi dưới 16 khó lòng giải quyết được gốc rễ vấn đề mà chỉ tạo ra thêm những kẽ hở pháp lý mới.

Cuộc đua tự điều tiết của các "ông lớn" công nghệ

Trong khi chờ đợi một khung pháp lý chính thức, các nền tảng mạng xã hội đã chủ động tung ra các biện pháp tự vệ. Meta đã triển khai "Tài khoản thanh thiếu niên" cho lứa tuổi từ 14 đến 18, cho phép phụ huynh kiểm soát cài đặt quyền riêng tư và giới hạn thời gian. TikTok thậm chí còn mạnh tay hơn khi mặc định tài khoản dưới 16 tuổi ở chế độ riêng tư và giới hạn thời gian xem chỉ 1 giờ mỗi ngày cho người dưới 18 tuổi.

Tại thị trường nội địa, các "ông lớn" Hàn Quốc cũng không đứng ngoài cuộc. Kakao đã giới thiệu các quyền kiểm soát của phụ huynh để hạn chế trẻ vị thành niên tham gia các phòng chat mở và xem nội dung ngắn nhằm ngăn chặn nguy cơ bị xâm hại tình dục trên không gian mạng. Trong khi đó, Naver đã triển khai hệ thống AI tiên tiến để chặn đứng các hình ảnh và video nhạy cảm ngay từ khâu kiểm duyệt.

Có thể thấy, hành trình đi tìm lời giải cho bài toán bảo vệ trẻ em trước mạng xã hội tại Hàn Quốc vẫn còn nhiều tranh cãi. Sự thành bại của chính sách này không chỉ nằm ở những lệnh cấm mang tính hình thức, mà là sự cân bằng giữa bảo vệ an toàn và tôn trọng quyền tự do của công dân số tương lai.

Bài được biên tập từ nguồn tin The Korea Herald.