Vì sao Đại học Sogang (서강대학교) có tên là "Sogang"? Câu chuyện lịch sử ít người biết đằng sau cái tên nổi tiếng của Hàn Quốc

Khi tìm hiểu về các trường đại học danh tiếng của Hàn Quốc, nhiều người đều biết nguồn gốc tên gọi của một số trường như:

• Đại học Inha (인하대학교) là sự kết hợp giữa Incheon (인천) và Hawaii (하와이), nhằm ghi nhận sự đóng góp của cộng đồng người Hàn di cư tại Hawaii trong quá trình thành lập trường.
• Đại học Yonsei (연세대학교) được ghép từ Yeonhui College (연희전문학교) và Bệnh viện Severance (세브란스병원).

Thế nhưng, có một ngôi trường rất nổi tiếng nhưng nguồn gốc tên gọi lại ít được nhắc đến, đó chính là Đại học Sogang (서강대학교).

Nhiều người chỉ biết rằng "Sogang" có nghĩa là phía Tây sông Hàn, nhưng thực tế, câu chuyện phía sau cái tên này còn thú vị hơn rất nhiều.

"Sogang" không chỉ có nghĩa là phía Tây sông Hàn

Nhiều bài viết trên mạng giải thích rằng "Seo" (서) nghĩa là phía Tây, còn "Gang" (강) nghĩa là dòng sông, nên Sogang đơn giản là khu vực nằm ở phía Tây sông Hàn.

Điều này đúng, nhưng vẫn chưa đầy đủ.

Thực tế, Sogang (西江) từng là một địa danh có thật, được sử dụng rộng rãi từ thời Joseon. Đó cũng chính là lý do vì sao khi đặt tên trường, đã có không ít người phản đối.

Vì sao nhiều người từng phản đối cái tên "Sogang"?

Theo hồi ký về quá trình thành lập trường, một số người không thích tên gọi Sogang.

Lý do khá thú vị.

Khi nghe đến "Sogang", họ không nghĩ đến một ngôi trường danh tiếng mà lại nhớ ngay đến... mùi mắm tép (saeujeot).

Nguyên nhân là bởi khu vực Sogang khi đó từng là một bến cảng, nơi tập kết rất nhiều hải sản, đặc biệt là mắm tép. Vì vậy, cái tên này gắn liền với mùi đặc trưng của khu chợ ven sông.

Nói cách khác, nếu đặt trong bối cảnh hiện nay thì cảm giác ấy cũng giống như việc đặt tên trường theo những địa danh nổi tiếng về chợ đầu mối hay cảng cá.

Người kiên quyết giữ tên "Sogang"

Mặc cho nhiều ý kiến phản đối, Linh mục Theodore Geppert (길로련 신부), một trong những người sáng lập và là hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Sogang, vẫn kiên quyết giữ tên này.

Ông cho rằng: Việc lấy tên địa phương nơi trường tọa lạc để đặt tên trường là truyền thống lâu đời của các trường đại học trên thế giới.

Ông còn lấy Đại học Oxford làm ví dụ. Theo ông, cái tên "Oxford" vốn có nghĩa là bến lội của bò (nơi đàn bò đi qua sông). Ngày nay, không ai còn nghĩ đến nghĩa gốc đó nữa, mà Oxford đã trở thành biểu tượng học thuật hàng đầu thế giới.

Ông tin rằng: “Rồi một ngày, Sogang cũng sẽ trở thành cái tên được cả thế giới biết đến.” Và lịch sử đã chứng minh điều đó.

"Sogang" từng là tên một vùng của sông Hàn

Ngày nay, người Hàn gọi toàn bộ dòng sông chảy qua Seoul là Hangang (Sông Hàn).

Tuy nhiên, vào thời Joseon thì không phải như vậy.

Người dân Hanyang (Seoul ngày nay) gọi chung hệ thống sông này là Gyeonggang, sau đó chia thành nhiều khu vực khác nhau.

Ví dụ:

• Khu vực quanh Apgujeong và cầu Dongho được gọi là Dongho (Đông Hồ).
• Khu vực từ Hangangjin đến Noryang được gọi là Hangang.
• Đoạn từ phía Tây Noryang đến Yongsan được gọi là Yongsangang.
• Khu vực quanh Yeouido ngày nay được gọi là Sogang (Tây Giang).

Điều này có nghĩa là Sogang không phải cách gọi tượng trưng, mà là tên chính thức của một đoạn sông trong lịch sử.

Vì sao gọi là "Dongho" và "Sogang"?

Đoạn Dongho có dòng chảy chậm và mặt nước yên tĩnh như hồ nên được đặt tên là "Đông Hồ".

Tương tự, khu vực Sogang cũng có dòng nước khá hiền hòa nên đôi khi còn được gọi là Seoho (Tây Hồ).

Chỉ đến thời kỳ cận đại, tên gọi Hangang mới được dùng để chỉ toàn bộ con sông như hiện nay.

Nếu hỏi một người sống vào thời Joseon "Sông Hàn ở đâu?", rất có thể họ sẽ chỉ đúng khu vực Hangangjin thay vì toàn bộ dòng sông.

Sogang từng là trung tâm thương mại quan trọng của Joseon

Trong thời Joseon, khu vực Sogang có nhiều bến cảng nổi tiếng như:

• Bến Mapo.
• Bến Sogang.
• Bến Yongsan.

Trong đó, Sogangnaru (Bến Sogang) là nơi đặt Gwangheungchang, cơ quan của triều đình chuyên quản lý và phân phát lương bổng cho quan lại.

Ngày nay, ga tàu điện ngầm Gwangheungchang vẫn còn tồn tại ở Seoul.

Trong khi đó, Mapo là nơi tập trung các tàu buôn tư nhân và hoạt động thương mại dân sự.

Trung tâm tập kết hàng hóa của cả nước

Sogang thời Joseon là một trong những địa điểm quan trọng nhất của các thương nhân trên sông Hàn.

Nơi đây tiếp nhận:

• Lúa gạo nộp thuế từ các tỉnh Hwanghae, Jeolla và Chungcheong.
• Nông sản từ nhiều địa phương.
• Hải sản đánh bắt từ vùng ven biển.

Có thể nói, đây là một trung tâm logistics và thương mại lớn của Joseon.

Chính vì từng là cảng buôn bán thủy sản nên khu vực này cũng gắn liền với mùi mắm tép, điều khiến nhiều người không thích cái tên "Sogang" khi trường đại học mới thành lập.

Nếu không phải Sogang thì trường có thể mang tên gì?

Một số người còn hài hước cho rằng, nếu không có sự kiên quyết của Linh mục Theodore Geppert thì ngày nay có lẽ trường sẽ mang một cái tên như:

• Đại học Gwangheungchang.
• Đại học Noryangjin.
• Đại học Soraepo.

Những cái tên này nghe khá lạ tai và có lẽ sẽ không tạo được dấu ấn mạnh như "Sogang".

Thậm chí, cư dân mạng Hàn Quốc còn đùa rằng:

"May mà tên trường là Sogang chứ không phải Đại học Gwangheungchang."

Vì sao Đại học Inha lại có chữ "Hawaii"?

Bài viết cũng nhắc đến một câu chuyện thú vị khác.

Nhiều người thắc mắc vì sao Đại học Inha lại có thêm chữ "Ha", vốn là viết tắt của Hawaii.

Nguyên nhân là trong quá trình thành lập trường, cộng đồng người Hàn từng sang Hawaii làm lao động hoặc định cư đã quyên góp rất nhiều tiền để hỗ trợ xây dựng trường.

Để ghi nhận sự đóng góp ấy, trường lấy tên ghép giữa Incheon và Hawaii, tạo thành cái tên Inha như ngày nay.

Cái tên "Sogang" lưu giữ dấu ấn lịch sử của Seoul

Đại học Sogang không chỉ mang tên một khu vực nằm ở phía Tây sông Hàn, mà còn kế thừa một địa danh có lịch sử hàng trăm năm, từng là bến cảng sầm uất và trung tâm giao thương quan trọng của triều đại Joseon.

Nhờ tầm nhìn của những người sáng lập, cái tên từng bị cho là gợi nhớ đến mùi mắm tép ngày nào giờ đây đã trở thành biểu tượng của một trong những trường đại học danh tiếng nhất Hàn Quốc, đồng thời lưu giữ một phần ký ức về lịch sử và văn hóa của Seoul.