Khi tuổi trẻ chỉ còn lại... 10.030 won một giờ

Cậu có biết, ở Hàn Quốc đất nước nổi tiếng với nền công nghiệp giải trí hào nhoáng và những thành phố không ngủ vẫn có những người trẻ đang làm việc với mức lương chỉ… 6.000 ~ dưới 10.000 won một giờ? 

Nghe tưởng chừng như trò đùa, nhưng đó là lời thật. "Vì đây là vùng quê mà em," một chủ cửa hàng nói với vẻ bình thản, như thể điều đó quá đỗi bình thường. 

Trên các diễn đàn dành cho sinh viên và lao động trẻ, không khó để bắt gặp những dòng tâm sự đầy mệt mỏi: "Mình làm ở PC방, nấu ăn, dọn dẹp, phục vụ mà vẫn chỉ nhận đúng mức lương tối thiểu." 

Có người khác kể: "Học ban ngày, làm thêm ban đêm, đến khi nhận lương chỉ thấy mất dần sức sống." Những câu chuyện cứ thế nối tiếp nhau như một chuỗi dài những tiếng thở dài không ai nghe thấy. Một sinh viên ở Daegu chia sẻ rằng cậu từng bị đề nghị mức lương 6.000 won chỉ vì… nói giọng không giống người địa phương. 

Không có hợp đồng, không có bảo hiểm, và dĩ nhiên là cũng chẳng có quyền từ chối. "Nếu em không làm, sẽ có người khác chấp nhận ngay thôi." Tư tưởng đó khiến những bạn trẻ chọn im lặng thay vì lên tiếng. 

Ở các thành phố lớn như Seoul, mức lương tối thiểu 10.030 won chưa hẳn đã đủ sống. Nhưng ở các tỉnh, mức lương còn có thể thấp hơn thế rất nhiều dưới danh nghĩa "tình hình kinh tế vùng" hay "chi phí vận hành cao". 

Và điều trớ trêu là, nhiều bạn trẻ, cả người Hàn lẫn du học sinh Việt Nam, đang sống trong tình trạng phải chấp nhận những điều vô lý đó như một điều hiển nhiên. Một bạn sinh viên Việt chia sẻ trong nhóm cộng đồng: "Mình làm quán ăn gần trường, tối muộn mới về, mà mỗi tháng vẫn thiếu tiền nhà. Có hôm vừa bưng bê vừa khóc, vì đau chân và không chịu nổi nữa." 

Không hiếm những bạn đi làm thêm rồi bị quỵt lương, bị bóc lột giờ giấc, bị trả công kiểu 'tiền mặt không ghi nhận', nhưng vẫn cố gắng nhẫn nhịn vì sợ mất việc hoặc bị chê 'không chịu được khổ'. 

Trong bối cảnh ấy, mức lương tối thiểu không chỉ là con số. Đó là giới hạn cuối cùng để người trẻ có thể nói: "Tôi không sai khi muốn được đối xử công bằng." Nhưng thật nghịch lý khi chính những người cần nó nhất sinh viên làm thêm, người lao động ở các cửa hàng nhỏ dưới 5 người lại là những người thường xuyên bị gạt ra ngoài lề của luật lao động. Và có lẽ, điều đau lòng nhất là ở chỗ: nhiều người trẻ đã quen với việc chịu đựng. 

Quen với chuyện không ký hợp đồng. Quen với việc không được nhận phụ cấp. Quen với cảm giác "thôi kệ, ai cũng thế cả mà." Nhưng mà… liệu có đúng là ai cũng phải chấp nhận như vậy không? Chúng ta đang sống trong một xã hội mà đôi khi, việc đòi hỏi quyền lợi tối thiểu cũng cần đến rất nhiều dũng khí. Và vì thế, mỗi lời kể ra ánh sáng mỗi câu chuyện về một giờ làm việc mệt nhoài đều xứng đáng được lắng nghe. Không phải để thương hại, mà để thay đổi.