Khi cha mẹ của kẻ gây án quỳ xuống, mình thấy rõ gánh nặng của đấng sinh thành

Trời ơi, có những hình ảnh chỉ cần nhìn một lần là đủ ám ảnh rất lâu.

Vụ tấn công bằng dao xảy ra tại Đài Loan gần đây là một trong số đó. Không chỉ vì mức độ nghiêm trọng của hành vi, mà vì khoảnh khắc cha mẹ của nghi phạm xuất hiện trước công chúng, cúi người xin lỗi. Một hình ảnh khiến người ta phải dừng lại rất lâu, ngay cả khi đã quen với tin dữ mỗi ngày.

Trong những bi kịch như thế này, xã hội thường rất nhanh để tìm ra một đối tượng để lên án. Kẻ gây án trở thành tâm điểm của sự phẫn nộ, của câu hỏi vì sao, của những lời kết tội nặng nề. Điều đó là dễ hiểu. Công lý cần được thực thi. Nỗi đau của nạn nhân cần được nhìn thẳng.

Nhưng có một nhóm người gần như không có vị trí nào để đứng. Đó là cha mẹ của người gây tội.

Họ không phải là thủ phạm. Họ không cầm dao. Họ không gây ra hành vi bạo lực. Nhưng từ giây phút đó trở đi, cuộc đời họ bị gắn chặt với tội ác mà họ không lựa chọn. Mỗi ánh nhìn, mỗi lời bàn tán, mỗi dòng bình luận đều kéo họ trở lại hiện trường của bi kịch.

Họ cũng không thể tự nhận mình là nạn nhân. Bởi khi nỗi đau của họ được nhắc tới, nó dễ bị xem là sự biện minh. Sự thương hại dành cho họ bị đặt vào thế nhạy cảm. Như thể chỉ cần thừa nhận họ đang đau, là đã làm tổn thương thêm những người khác.

Điều khó nói nhất nằm ở chỗ tình yêu.

Họ không thể công khai yêu con mình nữa. Vì tình yêu đó dễ bị hiểu thành bao che, thành vô cảm với nỗi đau của xã hội. Nhưng họ cũng không thể căm ghét con mình. Bởi đó là đứa trẻ họ từng sinh ra, từng ru ngủ, từng nắm tay trong những năm tháng đầu đời. Tình yêu ấy không biến mất chỉ vì một khoảnh khắc tội lỗi, dù chính họ có thể ước gì nó biến mất để dễ thở hơn.

Có lẽ đây là lúc cụm từ “đứa con bất hiếu” hiện lên với sức nặng thật sự của nó. Không chỉ là bất hiếu với xã hội, mà là tước đi cả quyền được làm cha mẹ một cách trọn vẹn. Quyền được đau. Quyền được khóc. Quyền được nói rằng mình đang gục xuống.

Những người cha, người mẹ ấy sẽ phải sống phần đời còn lại trong một trạng thái rất lạ. Họ không được phép quên. Nhưng cũng không được phép nhớ một cách bình thường. Mỗi ngày trôi qua đều mang theo câu hỏi cũ. Mình đã sai ở đâu. Mình đã bỏ lỡ điều gì. Mình có thể làm khác đi hay không.

Không có câu trả lời nào đủ nhẹ để họ đặt xuống.

Viết những dòng này không phải để làm mờ đi trách nhiệm của kẻ gây tội. Mỗi hành vi đều phải trả giá. Nhưng trong khi chúng ta nói về công lý, về trừng phạt, có lẽ cũng sẽ nhìn thấy những nỗi đau tồn tại ở vùng im lặng. Nơi những người không gây án, không được lên tiếng, nhưng vẫn phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất về tinh thần.

Có những bi kịch không chỉ cướp đi sinh mạng, mà còn cướp đi cả quyền được sống như một con người bình thường của những người ở lại.