Người Hàn Quốc đọc gì qua từng thời kỳ?

Nếu từng du học Hàn Quốc hoặc có mối quan tâm đến xã hội Hàn, hẳn không khó để nhận ra người Hàn có truyền thống đọc sách rất rõ nét. Từ các quán cà phê sách, thư viện đông kín cuối tuần đến bảng xếp hạng bestseller được cập nhật từng ngày, văn hóa đọc tại đây không chỉ là thói quen mà còn là một phần nhịp sống. Nhìn vào những cuốn sách được tìm đọc nhiều nhất qua từng giai đoạn, có thể thấy cả một bức tranh xã hội thu nhỏ phía sau.

Khi sách trở thành “phong vũ biểu” của xã hội

Tại Hàn Quốc, bảng xếp hạng bán chạy của các nhà sách lớn hay dữ liệu mượn sách từ thư viện công cộng thường được xem như chỉ dấu phản ánh mối quan tâm của xã hội theo từng thời điểm.

Năm 2025, theo số liệu từ 1.583 thư viện công cộng trên toàn quốc, trong tổng số 140 triệu lượt mượn sách, có khoảng 34,61 triệu lượt – tương đương 25% – thuộc về văn học Hàn Quốc. Đây là mức cao nhất kể từ khi Thư viện Quốc gia bắt đầu phân tích dữ liệu lớn vào năm 2014.

Các tác phẩm của nhà văn Han Kang chiếm vị trí nổi bật trong danh sách mượn nhiều nhất, với “소년이 온다”, “채식주의자” và “작별하지 않는다” liên tục nằm ở nhóm đầu. Trong 1.000 đầu sách được mượn nhiều nhất, có tới 17 tác phẩm của Han Kang. Điều này cho thấy xu hướng “tin tưởng tác giả” – khi độc giả tìm đọc cả tác phẩm cũ lẫn mới của cùng một nhà văn.

Không chỉ văn học, mảng phi hư cấu cũng phản ánh mối quan tâm đương đại. Sách kinh tế – tài chính chiếm 33,3% trong nhóm 1.000 đầu sách mượn nhiều nhất, tiếp theo là gia đình – sức khỏe và tâm lý. Đáng chú ý, sách liên quan đến AI và công nghệ đạt hơn 510.000 lượt mượn, tăng 21,1% so với năm trước. Ở các nhà sách lớn như Kyobo, doanh số sách AI tăng 68,5% so với cùng kỳ.

Nửa đầu năm 2025, sách chính trị – xã hội được quan tâm nhiều, còn nửa cuối năm, khi thị trường chứng khoán sôi động, sách đầu tư và cổ phiếu lại tăng mạnh. Những con số này không đơn thuần là thống kê, mà cho thấy cách người Hàn dùng sách để theo sát các biến động của đời sống.

Từ thơ năm 1988 đến sách hy vọng thời IMF

Nhìn lại quá khứ, mỗi giai đoạn lịch sử tại Hàn Quốc đều để lại dấu ấn rõ ràng trong thói quen đọc sách.

Thập niên 1970, khi công nghiệp hóa tăng tốc, độc giả tìm đến các tác phẩm giáo dưỡng, văn học dịch và tiểu thuyết hiện thực. “토지” của Park Kyung-ri hay “별들의 고향” của Choi In-ho trở thành hiện tượng, thậm chí được chuyển thể thành phim và truyền hình.

Thập niên 1980, giữa bối cảnh xã hội chuyển mình mạnh mẽ, các tiểu thuyết lịch sử – hiện thực như “태백산맥” hay “장길산” được đón nhận rộng rãi. Đặc biệt, năm 1988, ba vị trí đầu bảng xếp hạng bestseller của Kyobo đều thuộc về thơ – 

một minh chứng cho sức ảnh hưởng của văn học cảm xúc trong thời kỳ đó.

Cuối những năm 1980, cùng với làn sóng đầu tư chứng khoán, sách về tài chính cá nhân cũng được tìm đọc nhiều. Sang thập niên 1990, khi khủng hoảng tài chính IMF khiến xã hội chao đảo, những cuốn sách truyền cảm hứng, động viên tinh thần như “마음을 열어주는 101가지 이야기” hay tiểu thuyết “아버지” lại trở thành bestseller. Đó là thời điểm người đọc tìm kiếm sự an ủi và hy vọng qua từng trang sách.

Từ “hiện tượng Haruki” đến sự trở lại mạnh mẽ của K-văn học

Từ cuối thập niên 1990 đến những năm 2010, văn học Nhật Bản từng chiếm vị trí nổi bật tại Hàn Quốc. “상실의 시대” của Murakami Haruki mở đầu cho làn sóng này, tiếp theo là “1Q84”, “나미야 잡화점의 기적” hay “공중그네”. Các tác phẩm Nhật được đánh giá cao nhờ lối viết nhẹ nhàng nhưng đào sâu vào cảm xúc cá nhân trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.

Tuy nhiên, bước sang thập niên 2020, vị thế này dần nhường chỗ cho K-văn học. “82년생 김지영” bán hơn một triệu bản và được chuyển thể thành phim. Han Kang giành Man Booker International Prize năm 2016 và tiếp tục trở thành nhà văn Hàn Quốc đầu tiên nhận giải Nobel Văn học năm 2024. Đến năm 2025, các bảng xếp hạng bestseller gần như do tác phẩm trong nước chiếm ưu thế.

Sự thay đổi này không chỉ là câu chuyện thị trường xuất bản, mà còn phản ánh sự tự tin ngày càng lớn của văn học Hàn trong việc kể câu chuyện của chính mình.

Văn hóa đọc như một phần bản sắc

Với những ai từng sống hoặc học tập tại Hàn Quốc, hình ảnh sinh viên ngồi đọc sách ở thư viện đến khuya, hay người trẻ cầm tiểu thuyết trong quán cà phê, không phải điều xa lạ. Văn hóa đọc tại đây không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là cách người dân theo dõi xã hội, tìm kiếm tri thức và điều chỉnh bản thân trước biến động thời cuộc.

Từ thơ năm 1988, sách hy vọng thời IMF, làn sóng văn học Nhật Bản cho đến K-văn học và AI của năm 2025, mỗi giai đoạn đều cho thấy một điều: người Hàn đọc sách không chỉ để giải trí, mà để đối thoại với thời đại mình đang sống.

Với những ai từng sống hoặc học tập tại Hàn Quốc, hình ảnh sinh viên ngồi đọc sách ở thư viện đến khuya, hay người trẻ cầm tiểu thuyết trong quán cà phê, không phải điều xa lạ. Văn hóa đọc tại đây không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là cách người dân theo dõi xã hội, tìm kiếm tri thức và điều chỉnh bản thân trước biến động thời cuộc.

Ở góc nhìn văn hóa, những bảng xếp hạng bestseller không chỉ cho thấy cuốn sách nào đang bán chạy, mà còn cho thấy điều gì đang được người Hàn quan tâm, lo lắng hay kỳ vọng. Trong một xã hội thay đổi nhanh như Hàn Quốc, sách dường như vẫn là không gian để con người chậm lại, suy ngẫm và tìm kiếm sự cân bằng.