Họ là kẻ gây tội hay nạn nhân? – 50 năm sau chiến tranh Việt Nam, ký ức chiến tranh qua lời kể của cựu chiến binh tham chiến tại Việt Nam

✍️ “Những người đàn ông bị cuốn vào chiến tranh”: Khi ký ức không chỉ có anh hùng và kẻ gây tội

Trong những trang sách mới nhất từ Hàn Quốc, một nhóm công dân đã lựa chọn làm điều không dễ: mở lòng để lắng nghe những người từng tham chiến tại Việt Nam – không để bào chữa, cũng không để kết tội, mà để hiểu sâu hơn một lát cắt đau thương trong lịch sử.

Cuốn sách mang tựa đề “전쟁에 동원된 남자들” – Những người đàn ông bị cuốn vào chiến tranh, là thành quả của dự án cộng đồng mang tên “Gặp gỡ cựu binh chiến tranh” do tổ chức Lưu trữ Ký ức Hòa bình (아카이브평화기억) thực hiện. Từ một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Nếu chúng ta mời những người từng nổ súng bước ra và kể lại câu chuyện của họ, điều gì sẽ xảy ra?” – một hành trình lắng nghe đã bắt đầu.

📚 Những ký ức không giống nhau

Những người cựu binh được phỏng vấn trong sách không phải một khối thống nhất. Có người ra trận vì nghèo, có người vì tự nguyện, có người vì nghĩa vụ, có người chỉ đơn giản muốn có một tương lai ổn định. Chiến tranh của họ không chỉ là khói đạn – mà còn là ký ức về chất độc da cam, nỗi đau của gia đình, sự lãng quên từ chính quốc gia họ từng phục vụ.

Câu chuyện của thế hệ thứ hai – như nhà nghiên cứu Lee Jae-chun, người sống với dị tật não do ảnh hưởng từ chất độc da cam mà cha anh tiếp xúc trong chiến tranh – khiến người đọc giật mình nhận ra: "Chiến tranh chưa từng kết thúc."

💬 Một lời mời đối thoại

Cuốn sách không cố gắng dựng lại một “sự thật đúng duy nhất” về chiến tranh. Thay vào đó, nó mời gọi bạn đọc lắng nghe những ký ức đa chiều – từ người lính, từ người thân họ, và từ những công dân đã sẵn sàng ngồi xuống để hiểu thay vì phán xét.

Đây là một lời phản tư nghiêm túc với xã hội Hàn Quốc – nơi mà ký ức về Việt Nam thường bị lược bỏ hoặc đóng khung trong chủ nghĩa anh hùng. Nhưng nó cũng là lời mời dành cho tất cả chúng ta – dù là người Hàn, người Việt, hay bất kỳ ai từng sống qua hoặc lớn lên từ di sản chiến tranh.

🕊️ Chiến tranh không kết thúc bằng tiếng súng ngừng nổ. Nó chỉ thật sự lùi xa khi những câu chuyện được kể lại, được lắng nghe, và được hiểu bằng trái tim người.

⚖️ Kết luận:

Bài viết đứng về phía sự thật – phía con người – phía ký ức.
Không đứng về phía "Hàn Quốc là nạn nhân" cũng không tuyên bố "Hàn Quốc là kẻ xâm lược", mà muốn tái định nghĩa ký ức chiến tranh theo cách nhân bản và trách nhiệm hơn.