Bạn có biết một món mà vua chúa Joseon cũng mê mẩn không? Không phải nhân sâm. Không phải yến.

Mà là… nước ép gừng – phiên bản xưa của “hot item” mùa đông! 🍯🫚**

Khi mùa đông trùm xuống bán đảo Triều Tiên, cái lạnh ở Seoul hay Jeonju không chỉ len qua khe áo mà còn xuyên vào tận xương. Người xưa có vô vàn cách để chống lại cái rét ấy. Quấn áo bông. Đốt lò than. Uống rượu hâm nóng. Nhưng có một thứ lại vượt lên như “bí quyết ấm người quốc dân” từ dân thường cho tới hoàng thất: gừng.

Gừng - vị thuốc bình dân nhưng lại là đồ uống yêu thích của vua chúa Hàn

Thời Joseon, gừng không chỉ là gia vị trong bếp mà còn được xem như một phương thuốc quan trọng. Trong Thực lục, có ghi rằng vua Jeongjo dùng gừng để trị cảm, ho và giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi. Vua Yeongjo – một trong những vị quân chủ sống thọ nhất triều đại – lại càng nổi tiếng với thói quen uống gừng mỗi ngày. Nhiều ghi chép cho biết ông thậm chí thay rượu bằng trà gừng trong những buổi thiết triều hay chúc rượu.

Ở một thời kỳ không có thuốc giảm đau, không có vitamin tổng hợp, không có phòng xông, việc dựa vào thảo mộc để giữ gìn sức khỏe là chuyện hiển nhiên. Và trong số những nguyên liệu quen thuộc, gừng trở thành thứ được trọng dụng nhất.

Gừng Wanju - món quà từng dùng để tiến vua ở Hàn

Nếu nói về gừng ngon trong triều đại Joseon, người ta thường nhắc đến vùng Wanju thuộc Jeonbuk. Nơi đây nằm ngay đầu vùng đồng bằng màu mỡ của Honam, đất tơi, thoát nước tốt, rất hợp để gừng phát triển.

Gừng Wanju mập, thơm nồng, cay “đi thẳng lên mũi”, từng được dùng làm “jin-sanggom” – tức tiến vật dâng vua. Nói cách khác, nếu có khách quý đến thăm vào thời ấy và gia chủ đem ra một tách trà gừng Wanju, thì đó là cách thể hiện sự kính trọng và hiếu khách bậc nhất.

Vì sao người Hàn uống gừng vào mùa đông?

Không phải ngẫu nhiên mà đồ uống này tồn tại hàng trăm năm.
Người Hàn gọi gừng là thứ “đốt lửa từ bên trong cơ thể”.

Theo y học cổ truyền, gừng giúp:

làm ấm cơ thể từ trong ra ngoài

tăng tuần hoàn máu

hỗ trợ tiêu hóa

giảm triệu chứng cảm lạnh

tăng sức đề kháng trong mùa giá rét

Với người Joseon, gừng là cách đơn giản nhất để vượt qua mùa đông dài và lạnh buốt. Còn ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại, người Hàn vẫn giữ thói quen pha một cốc trà gừng mỗi khi thấy hơi lạnh chạm vào cơ thể. Đó không chỉ là một thức uống, mà là một ký ức tập thể kéo dài từ triều đại cũ đến thời hiện đại.

Từ hoàng cung đến bàn ăn hiện đại

Điều thú vị là dù xã hội thay đổi hoàn toàn, từ bếp than sang bếp ga rồi bếp từ, từ Joseon sang Hàn Quốc ngày nay, tách trà gừng vẫn luôn có chỗ đứng riêng. Nó xuất hiện trong nhà hàng truyền thống, trong những chuyến đi núi mùa đông, trong các quán tea house, hay đơn giản là ở nhà – như một cách chăm sóc bản thân rất Hàn Quốc.

Có lẽ vì vậy mà người Hàn thường bảo:
“Nếu cơ thể lạnh, hãy uống gừng trước khi uống thuốc.”
Đó là một thói quen thấm đẫm văn hóa, y học dân gian và cả chút kiêu hãnh của triều đại từng xem nguyên liệu này như báu vật.