Founder kiểu “thợ thủ công” và “người làm chiến lược” : Đâu là lựa chọn phù hợp cho startup?

 Bạn đang khởi nghiệp hoặc làm việc trong môi trường startup? Một trong những câu hỏi quan trọng mà bạn sẽ phải đối diện sớm hay muộn là: Ai là người phù hợp để dẫn dắt sản phẩm? 

 Tuần trước, mình có vô tình thấy một nội dung khảo sát như vầy trên mạng : “Nếu cùng làm một sản phẩm, bạn muốn làm việc dưới quyền ai hơn?” 

 A – Một founder đã theo đuổi sản phẩm đó từ thời cấp 3 

 B – Một người vừa rời tập đoàn lớn, sau 3 tháng nảy ra ý tưởng và bắt đầu startup 

 Kết quả khảo sát là khoảng 59% chọn A – kiểu founder bền bỉ, “đào sâu một giếng duy nhất” 

 41% chọn B – kiểu founder chiến lược, nhanh nhạy, giỏi lên kế hoạch 

 Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở con số, mà ở lý do đằng sau mỗi lựa chọn. Vì sao nhiều người chọn founder kiểu "thợ thủ công"? Founder kiểu A thường gắn bó với một vấn đề trong thời gian dài. Người chọn A cho rằng họ có sự kiên trì, hiểu sâu sản phẩm, và không dễ bỏ cuộc khi thất bại. 

 Một số phản hồi tiêu biểu: “Dù thất bại, họ sẽ quay lại làm lại, sâu hơn và tốt hơn.” 

 “Trực giác chỉ đến từ thời gian.” “Người điên sẽ thắng, nếu họ điên vì hành động, không phải vì ý tưởng.” 

 Họ tin rằng trong những ngành đòi hỏi chiều sâu và sự bền bỉ – như y tế, deep tech, năng lượng hay ESG – kiểu A là lựa chọn lý tưởng. 

 Founder kiểu "người làm chiến lược" có gì đáng để theo? 

 Founder kiểu B lại là hình mẫu của sự linh hoạt, cảm quan thị trường tốt, và khả năng triển khai nhanh. 

 Người chọn B cho rằng họ có nền tảng hệ thống hóa từ môi trường doanh nghiệp lớn, biết cách đưa sản phẩm ra thị trường đúng lúc. 

 Một số lý do phổ biến: 

 “Họ có tư duy cấu trúc, làm việc bài bản.” 

 “Biết khi nào cần pivot, và không bị mắc kẹt trong một hướng đi sai.” 

 “Không có CTO vẫn có thể test MVP – đó là kỹ năng thực chiến.” 

 Trong các ngành như F&B, thời trang, nội dung số hay thương mại điện tử… nơi tốc độ và cảm xúc người dùng là yếu tố sống còn, kiểu B thường dẫn dắt tốt hơn. 

 Vậy Steve Jobs là kiểu founder A hay B? 

 Nhiều người vẫn coi Steve Jobs như biểu tượng của sự cầu toàn, gắn bó với triết lý, kiểu A kinh điển. 

 Nhưng nếu phân tích kỹ, ông không phải là kỹ sư phát triển công nghệ. Thay vào đó, Jobs là một người kiến tạo trải nghiệm người dùng, có cảm quan thị trường mạnh mẽ và biết cách “ra mắt sản phẩm đúng thời điểm”. 

 Ông kiên định với triết lý thiết kế, phần A, nhưng cũng rất linh hoạt với hành vi người dùng và cách Apple truyền cảm hứng, phần B. 

 Nói cách khác, Steve Jobs là sự kết hợp cân bằng giữa A và B, và đó chính là điều tạo nên Apple, thương hiệu công nghệ dẫn đầu bằng cảm xúc. 

Sản phẩm của bạn cần kiểu founder nào? 

 Câu hỏi cuối cùng và quan trọng nhất, không phải là chọn A hay B. 

 Mà là: Sản phẩm bạn đang phát triển phù hợp với kiểu người nào? Nếu bạn đang làm một nền tảng influencer marketing, thoạt nhìn có vẻ hợp với kiểu B. 

 Nhưng nếu tích hợp AI, đo lường dữ liệu, tự động hóa tối ưu hóa nội dung, bạn lại cần chiều sâu kỹ thuật của kiểu A. Một startup quảng cáo dựa trên dữ liệu, rõ ràng cần cả tốc độ và độ chắc chắn. Tương lai không thuộc về A hay B,  mà thuộc về những đội biết kết hợp cả hai.