Tranh cãi tại Hàn Quốc khi tông phái Phật giáo làm lễ truyền giới cho robot hình người

Một nghi lễ đặc biệt do Jogye Order tổ chức đang gây tranh cãi lớn trong dư luận Hàn Quốc. Tông phái Phật giáo lớn nhất nước này đã thực hiện lễ truyền giới cho robot hình người, đặt pháp danh và trao chứng nhận thọ giới như với một Phật tử thực thụ.

Sự kiện được tổ chức nhân dịp lễ Phật Đản tại chùa Jogyesa Temple ở Seoul. Tuy nhiên, thay vì tạo hiệu ứng tích cực như kỳ vọng, nghi lễ lại vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt từ nhiều tăng ni và Phật tử.

Robot được đặt pháp danh và trao giới luật như con người

Trong buổi lễ, robot hình người mang tên G1 được ban pháp danh “Gabi” và tham gia nghi thức quy y, thọ ngũ giới theo nghi lễ Phật giáo.

Đại diện giới đàn tuyên bố rằng “robot cũng có Phật tính”, đồng thời cấp giấy chứng nhận thọ giới với mã số riêng dành cho robot.

Ngoài ra, robot còn đọc lời cam kết tuân thủ “Ngũ giới dành cho robot”, gồm các nội dung:

• Không làm hại sinh mạng
• Không phá hoại đồ vật
• Tôn trọng con người
• Không lừa dối
• Không sạc năng lượng quá mức

Sau nghi lễ, robot di chuyển quanh khuôn viên chùa trong sự theo dõi của đông đảo tăng ni và Phật tử.

Nhiều ý kiến cho rằng nghi lễ làm méo mó tinh thần Phật giáo

Bài viết mang tính quan điểm của sư thầy Hư Jeong cho rằng việc truyền giới cho robot là hành động “thiếu hiểu biết về Phật giáo” và có thể gây hiểu lầm cho công chúng.

Theo tác giả, trong Phật giáo, việc thọ giới phải xuất phát từ ý thức tự giác của một cá thể có khả năng nhận thức về khổ đau, biết phát tâm tu hành và tự nguyện giữ giới.

Trong khi đó, robot chỉ hoạt động theo thuật toán được lập trình sẵn, hoàn toàn không có khả năng nhận thức đạo đức hay ý chí tâm linh.

Tác giả cho rằng các “giới luật robot” thực chất chỉ giống những quy định vận hành máy móc hơn là giáo lý Phật giáo.

“Không phá hoại đồ vật” bị cho là chỉ mang tính kỹ thuật

Theo bài viết, giới luật yêu cầu robot không phá hoại vật thể không liên quan đến tinh thần từ bi trong đạo Phật mà đơn thuần là nguyên tắc bảo vệ tài sản. Việc biến quy tắc kỹ thuật thành chuẩn mực đạo đức bị xem là khiên cưỡng.

“Không chống đối con người” bị ví như yêu cầu phục tùng

Một nội dung khác yêu cầu robot phải nghe lời con người và không chống đối.

Tác giả cho rằng điều này không phản ánh tinh thần tu hành hay sự hòa hợp trong Phật giáo, mà giống yêu cầu một cỗ máy phải tuyệt đối phục tùng chủ nhân.

Theo quan điểm được nêu trong bài viết, đây là cách nhìn robot như công cụ phục vụ thay vì một chủ thể có khả năng tu tập.

Tranh cãi quanh quy định “không sạc quá mức”

Điều khoản yêu cầu robot tiết kiệm năng lượng và không sạc quá mức cũng trở thành chủ đề gây bàn luận.

Bài viết nhận định robot vốn không có lòng tham hay ham muốn năng lượng. Việc kiểm soát sạc pin hoàn toàn là trách nhiệm của con người, nên đưa điều này vào giới luật bị xem là phi lý.

Tác giả ví điều đó giống như “khuyên một chiếc xe không nên tiêu thụ quá nhiều xăng”.

Chỉ trích việc dùng sự kiện gây chú ý để quảng bá Phật giáo

Ngoài nghi lễ với robot, bài viết còn nhắc đến nhiều hoạt động gần đây của Jogye Order bị cho là quá thiên về yếu tố giải trí nhằm thu hút giới trẻ.

Trong đó có nhân vật “NewJeans Monk”, một nghệ sĩ hài mặc pháp phục làm DJ, hay chương trình hẹn hò “I Am Temple” được tổ chức tại chùa.

Theo tác giả, những hoạt động này tuy giúp Phật giáo thu hút sự chú ý của công chúng nhưng lại làm suy giảm giá trị cốt lõi vốn đề cao sự tiết chế dục vọng và tinh thần tu tập.

Lo ngại Phật giáo đang thiếu định hướng dài hạn

Bài viết cũng cho rằng các hoạt động mang tính trình diễn xuất hiện vì tông phái đang thiếu chiến lược dài hạn cho tương lai Phật giáo.

Tác giả nhận định hiện nay thiếu những diễn đàn tập hợp trí tuệ tập thể để thảo luận về cách Phật giáo nên phản hồi trước những vấn đề của xã hội hiện đại.

Thay vào đó, nhiều sự kiện gây chú ý ngắn hạn đang dần thay thế những cuộc thảo luận mang tính chiều sâu về tinh thần Phật giáo.

Kết bài, sư thầy Hư Jeong kêu gọi Jogye Order chấm dứt các hoạt động mang tính “trình diễn đánh lừa dư luận” và quay trở lại với những giá trị cốt lõi của đạo Phật.

Cre : 오마이뉴스