Tai nạn lao động tăng trở lại tại Hàn Quốc dù chính phủ tuyên bố “cuộc chiến với tai nạn công nghiệp”

Tai nạn liên tiếp xảy ra, vì sao số người chết do tai nạn lao động vẫn tăng dù Chính phủ Lee Jae Myung tuyên bố “cuộc chiến với tai nạn công nghiệp”

Mặc dù Chính phủ của Tổng thống Lee Jae Myung ngay từ khi nhậm chức đã tuyên bố phát động cuộc chiến toàn diện nhằm giảm thiểu tai nạn lao động, song các vụ tai nạn nghiêm trọng tại công trường xây dựng vẫn liên tiếp xảy ra. Đáng lo ngại hơn, số người tử vong do tai nạn lao động trong năm nay còn tăng so với năm ngoái, khiến dư luận và ngành xây dựng đặt câu hỏi về hiệu quả thực sự của các chính sách hiện hành.

Hàng loạt tai nạn chết người chỉ trong một ngày

Theo thông tin từ giới xây dựng và cảnh sát, chỉ riêng ngày 18 vừa qua đã xảy ra liên tiếp nhiều vụ tai nạn chết người tại các công trường.

Khoảng 13 giờ 22 phút, tại công trường xây dựng đường hầm ngầm thuộc gói thầu số 4 2 của tuyến Shin Ansan, gần lối ra số 2 ga Yeouido thuộc quận Yeongdeungpo, Seoul, các thanh cốt thép bất ngờ sập xuống, đè trúng công nhân đang làm việc. Hậu quả khiến một người thiệt mạng và một người khác bị thương. Công trình này do công ty Posco E&C đảm nhận thi công.

Chỉ chưa đầy hai giờ sau, vào khoảng 15 giờ 20 phút, tại công trường xây dựng hệ thống kết nối lối lên xuống ở đầu phía nam cầu Jamsil, quận Songpa, Seoul, một cần cẩu nặng 27 tấn bất ngờ bị lật, khiến một công nhân tử vong. Công trình này do công ty Samhwan Enterprise thi công.

Các doanh nghiệp lên tiếng xin lỗi sau tai nạn

Ngay sau khi các vụ việc xảy ra, lãnh đạo các công ty thi công đã công khai xin lỗi. Ông Song Chi Young, Giám đốc điều hành Posco E&C, đã trực tiếp tới hiện trường và cúi đầu xin lỗi, bày tỏ sự hối lỗi sâu sắc trước gia đình nạn nhân.

Phía Samhwan Enterprise, doanh nghiệp thuộc tập đoàn SM, cũng phát đi thông cáo xin lỗi dưới danh nghĩa quyền Tổng giám đốc Jeong Hwan Oh, đồng thời cam kết hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra làm rõ nguyên nhân tai nạn.

Tai nạn tiếp diễn ở nhiều địa phương

Không chỉ riêng ngày 18, trước đó vào ngày 17, tại một công trình xây dựng ngân hàng mới gần ga Gaepo dong, quận Gangnam, Seoul, một công nhân do công ty Bomi Construction thi công đã tử vong sau khi bị vật rơi trúng đầu.

Cũng trong ngày này, tại công trường xây dựng Nhà hát Opera ở quận Jung, thành phố Busan, một người đàn ông ngoài 40 tuổi đã rơi từ độ cao khoảng 10 mét trong lúc làm việc trên tầng mái và tử vong.

Trước đó nữa, vào ngày 11, tại công trường xây dựng Thư viện Trung tâm thành phố Gwangju, một kết cấu bê tông trên tầng mái bị sập, khiến bốn công nhân thuộc công ty thầu phụ bị chôn vùi và thiệt mạng. Cảnh sát Gwangju đã tiến hành khám xét và thu giữ tài liệu của công ty thi công chính là Gueil General Construction, trong khi cơ quan lao động đã khởi tố và điều tra những người liên quan.

Chính sách mạnh tay nhưng hiệu quả chưa như kỳ vọng

Những vụ tai nạn liên tiếp xảy ra khiến nhiều ý kiến trong và ngoài ngành xây dựng bày tỏ lo ngại về tính hiệu quả của các chính sách mà Chính phủ Lee Jae Myung đang triển khai.

Trước đó, trong một cuộc họp nội các, Tổng thống Lee từng nêu đích danh Posco E&C và nhấn mạnh rằng các vụ tai nạn lặp đi lặp lại có thể được xem là hành vi giết người do nhận thức được nguy cơ nhưng vẫn để xảy ra. Ông cũng cảnh báo các biện pháp mạnh như thu hồi giấy phép xây dựng và cấm tham gia đấu thầu các dự án công.

Đến tháng Tám, chính phủ chính thức tuyên bố phát động “cuộc chiến với tai nạn lao động”. Bộ trưởng Lao động Kim Young Hoon cũng tuyên bố sẵn sàng đặt cả chức vụ của mình vào mục tiêu giảm tai nạn lao động.

Tuy nhiên, Posco E&C vẫn tiếp tục ghi nhận nhiều tai nạn trong năm nay, bao gồm tai nạn rơi từ độ cao tại công trường ở Gimhae vào tháng Một, sập công trình tuyến Shin Ansan tại Gwangmyeong và tai nạn rơi tại công trường nhà ở hỗn hợp ở Daegu vào tháng Tư, tai nạn kẹt người tại công trường cao tốc Hamyang Ulsan ở Uiryeong vào tháng Bảy, và tai nạn điện giật tại công trường mở rộng tuyến cao tốc Gwangmyeong Seoul vào tháng Tám.

Mặc dù sau những chỉ trích gay gắt từ Tổng thống, Posco E&C đã bổ nhiệm lãnh đạo xuất thân là chuyên gia an toàn và tăng cường kiểm tra hiện trường, song chỉ sau năm tháng, một vụ tai nạn chết người khác lại tiếp tục xảy ra.

Hiện tại, Quốc hội Hàn Quốc đang xem xét dự luật cho phép phạt tiền lên tới 3 phần trăm doanh thu đối với các công ty xây dựng gây ra tai nạn nghiêm trọng. Một dự thảo sửa đổi Luật An toàn và Sức khỏe Lao động khác cũng đang được thảo luận, trong đó đề xuất mức phạt có thể lên tới 10 phần trăm lợi nhuận kinh doanh. Chính phủ đồng thời xem xét các biện pháp cứng rắn hơn như xóa đăng ký doanh nghiệp xây dựng nếu tai nạn tái diễn, hoặc thu hồi giấy phép đối với các ngành nghề khác.

Số người chết do tai nạn lao động vẫn tăng

Dù các biện pháp trừng phạt ngày càng mạnh tay, theo báo cáo tình hình tai nạn chết người thuộc diện điều tra trong quý Ba do Bộ Lao động công bố tháng trước, số người tử vong do tai nạn lao động tính đến hết tháng Chín năm nay đã tăng 3,2 phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Kể từ khi thống kê này được lập vào năm 2022, số ca tử vong từng liên tục giảm trong các năm 2023 và 2024, nhưng năm nay lại lần đầu tiên quay đầu tăng. Cụ thể, năm 2022 ghi nhận 510 người tử vong, năm 2023 là 459 người, năm 2024 giảm còn 443 người, nhưng năm nay đã tăng lên 457 người.

Tổng thống thừa nhận khó khăn trong việc kiểm soát tai nạn

Trước thực trạng này, Tổng thống Lee Jae Myung cũng bày tỏ sự sốt ruột. Trong buổi gặp gỡ và ăn trưa với đại diện người lao động vào ngày 4, ông cho biết chính phủ đã thử nhiều biện pháp như gây áp lực lên doanh nghiệp, cảnh báo mạnh tay, điều tra và xử phạt nghiêm khắc, nhưng dù tai nạn tại các doanh nghiệp lớn có xu hướng giảm thì ở các doanh nghiệp nhỏ lại tăng lên.

Ông thừa nhận việc cải thiện tình hình không hề dễ dàng, song khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức để không còn người lao động bị thương hoặc thiệt mạng tại nơi làm việc.

Nguyên nhân đến từ già hóa lao động và doanh nghiệp nhỏ

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính nằm ở tình trạng già hóa lực lượng lao động trong ngành xây dựng và những vấn đề mang tính cấu trúc của các doanh nghiệp nhỏ lẻ.

Trong số các ca tử vong do tai nạn lao động năm ngoái, có tới 42,4 phần trăm là người từ 60 tuổi trở lên. Đáng chú ý, lao động nước ngoài chỉ chiếm khoảng 3 phần trăm tổng số lao động nhưng lại chiếm tới 13,1 phần trăm tổng số người tử vong vì tai nạn lao động.

Những lao động lớn tuổi thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ quy trình an toàn và vận hành thiết bị, trong khi lao động nước ngoài lại đối mặt với rào cản ngôn ngữ. Khi họ thay thế lực lượng lao động trẻ, nguy cơ tai nạn càng gia tăng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ ở tầng thấp của mô hình thầu nhiều cấp thường thiếu nhân lực và ngân sách cho công tác an toàn. Trong tổng số 457 người tử vong năm nay, các doanh nghiệp dưới 5 lao động chiếm 21,7 phần trăm, doanh nghiệp từ 5 đến 49 lao động chiếm 39,0 phần trăm. Như vậy, các cơ sở có dưới 50 lao động chiếm tới 60,6 phần trăm tổng số ca tử vong. Ngược lại, số người chết tại các doanh nghiệp từ 50 lao động trở lên lại giảm 6,2 phần trăm so với cùng kỳ.

Cần chuyển trọng tâm sang phòng ngừa tai nạn

Một đại diện ngành xây dựng cho rằng, dù nâng mức xử phạt, đình chỉ hoạt động hay phạt tiền nặng đối với các công ty có tai nạn chết người, thì tai nạn lao động vẫn không thể tự động biến mất.

Theo vị này, đối với các doanh nghiệp nhỏ không đủ điều kiện bố trí cán bộ an toàn, nhà nước cần xem xét các chính sách hỗ trợ nhân lực và tập trung loại bỏ rủi ro ngay từ trước khi tai nạn xảy ra, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp xử phạt sau sự cố.

Theo biz.chosun