Người nước ngoài vì gánh nặng chi phí mà bị bỏ lại sau cái chết

Hơn 400 trường hợp tử vong không thân nhân trong 3 năm tại Hàn Quốc

Số người nước ngoài tử vong trong tình trạng không thân nhân tại Hàn Quốc đang gia tăng đáng kể. Nhiều người ra đi trong cô độc, không gia đình bên cạnh. Thậm chí có trường hợp dù vẫn còn người thân, gia đình vẫn buộc phải từ chối nhận thi thể vì chi phí quá lớn, lên tới hàng trăm triệu won cho việc bảo quản và vận chuyển thi hài về nước.

Tang lễ không người thân, chỉ có tình nguyện viên tiễn đưa

Ngày 31 tháng trước, tại nhà tang lễ công cộng Grida thuộc Trung tâm hỏa táng thành phố Seoul ở Goyang, tỉnh Gyeonggi, tang lễ công đã được tổ chức cho ông Kim, quốc tịch Trung Quốc, 62 tuổi, qua đời vào tháng 12 năm ngoái.

Buổi lễ diễn ra lặng lẽ. Không có người thân hay bạn bè. Chỉ có các tình nguyện viên đặt hoa tiễn biệt.

Ông Kim mắc ung thư gan giai đoạn cuối và điều trị tại một bệnh viện dưỡng lão ở quận Guro, Seoul trước khi qua đời. Ông có một người con đang sống tại Trung Quốc, nhưng vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên từ chối nhận thi thể. Chính quyền địa phương buộc phải xử lý ông như trường hợp tử vong không thân nhân và tổ chức tang lễ công.

Một trường hợp khác là ông Jin, 60 tuổi, cũng quốc tịch Trung Quốc, được phát hiện tử vong tại công viên ven sông Cheonghak, quận Yeongdo, Busan vào đêm 10 tháng 9 năm ngoái. Cảnh sát nhận định ông tự kết liễu đời mình.

Dù địa chỉ đăng ký cư trú của ông ở quận Yeongdeungpo, Seoul, ông lại qua đời một mình tại Busan. Người dân khu vực cho biết trước đây ông sống dưới tầng hầm của một tòa nhà và đi làm ban ngày, nhưng thời gian gần đây không còn thấy ông xuất hiện.

Tháng 11 năm 2023, một người đàn ông quốc tịch Uzbekistan, 34 tuổi, cũng được xếp vào diện tử vong không thân nhân. Chính quyền thành phố Yeongcheon, tỉnh Bắc Gyeongsang đã liên hệ với mẹ anh thông qua lãnh sự quán, nhưng gia đình từ chối nhận thi thể vì không đủ khả năng tài chính.

3 năm ghi nhận hơn 400 người nước ngoài tử vong không thân nhân

Trong bối cảnh dân số người nước ngoài tại Hàn Quốc tăng lên, số ca tử vong không người thân cũng leo thang.

Theo dữ liệu do Bộ Y tế và Phúc lợi cung cấp cho văn phòng nghị sĩ Nam In Soon ngày 6, số người nước ngoài tử vong không thân nhân tăng từ 135 người năm 2023 lên 159 người năm 2024.

Chỉ riêng 6 tháng đầu năm ngoái đã có 74 trường hợp, chiếm 2,2 phần trăm trong tổng số 3.436 ca tử vong không thân nhân trên toàn quốc.

Phần lớn là nam giới. Trong nửa đầu năm, nam giới chiếm tới 83,8 phần trăm.

Các khu vực có số ca cao nhất gồm Seoul và tỉnh Gyeonggi. Riêng tại Seoul, tập trung nhiều ở các quận đông lao động nước ngoài như Guro và Yeongdeungpo. Địa điểm tử vong chủ yếu là cơ sở y tế, nhà ở hoặc ngoài đường.

Xét theo độ tuổi, nhóm trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất, tiếp đến là độ tuổi 50 và 40. Điều này cho thấy phần lớn nạn nhân thuộc nhóm trung niên và cao tuổi.

Nhiều người chết trong cô lập xã hội

Nguyên nhân tử vong chủ yếu là bệnh tật, chiếm hơn 63 phần trăm. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong do nguyên nhân không rõ ràng, tai nạn hoặc nguyên nhân bên ngoài cũng khá cao.

Tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với người Hàn Quốc không thân nhân.

Giới chuyên môn cho rằng điều này phản ánh thực tế người nước ngoài thường có khả năng tiếp cận y tế thấp, ít được phát hiện hoặc hỗ trợ kịp thời. Nhiều người sống cô lập, không ai để ý khi gặp nguy hiểm.

Xác minh thân nhân mất hàng tháng, gia đình vẫn từ chối nhận thi thể

Quá trình tìm người thân của người nước ngoài mất nhiều thời gian hơn so với người bản địa.

Theo quy định, nếu lãnh sự quán hoặc gia đình không phản hồi trong vòng 14 ngày kể từ khi nhận thông báo, thi thể sẽ được xem như bị từ chối tiếp nhận. Tuy nhiên trên thực tế, việc gửi công văn và chờ phản hồi từ lãnh sự quán có khi kéo dài hơn một tháng.

Đáng chú ý, ngay cả khi đã xác định được thân nhân, nhiều gia đình vẫn từ chối nhận thi thể.

Trong 6 tháng đầu năm ngoái, 71,6 phần trăm trường hợp có thân nhân nhưng bị từ chối tiếp nhận.

Lý do chính là chi phí quá cao. Việc xử lý bảo quản thi thể và vận chuyển bằng đường hàng không về nước có thể tốn tới vài triệu won, vượt quá khả năng của nhiều gia đình. Ngoài ra, không ít trường hợp quan hệ gia đình đã đứt gãy từ lâu.

Lỗ hổng phúc lợi khiến người nước ngoài dễ rơi vào cô độc

Phần lớn người nước ngoài tử vong không thân nhân được cho là đã sống trong cảnh nghèo khó hoặc cô lập xã hội. Tuy nhiên, dữ liệu về quốc tịch, tình trạng trợ cấp hay visa của họ hầu như không được quản lý đầy đủ.

Trong khi công dân Hàn Quốc có mạng lưới an sinh như lương hưu cơ bản, trợ cấp sinh hoạt, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chăm sóc dài hạn và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, thì người nước ngoài thường bị loại khỏi nhiều chương trình.

Một nhân viên trung tâm hỗ trợ người vô gia cư tại Seoul cho biết trung tâm chỉ tiếp nhận công dân Hàn Quốc. Với người nước ngoài, việc kết nối dịch vụ y tế, nhà ở và phúc lợi rất hạn chế. Nhiều trường hợp chỉ có thể hỗ trợ tạm thời qua đêm hoặc giới thiệu đến các cơ sở tôn giáo, tổ chức tư nhân.

Cái chết của sự đứt gãy quan hệ xã hội

Các chuyên gia nhận định tử vong không thân nhân ở người nước ngoài không chỉ là vấn đề cá nhân mà phản ánh sự thiếu hụt cả về quan hệ xã hội lẫn hệ thống phúc lợi.

Giáo sư Lee Jung Sun, khoa Nghiệp vụ tang lễ, Đại học Eulji, cho biết người nước ngoài thường sống xa gia đình, làm lao động tay chân, gặp rào cản ngôn ngữ và sống trong cô lập kéo dài. Những yếu tố này làm gia tăng nguy cơ tâm lý và tinh thần, đồng thời khiến họ bị gạt ra ngoài các chính sách an sinh xã hội.

Ông nhấn mạnh rằng trước khi dẫn đến cái chết không thân nhân, họ đã phải sống trong khoảng trống phúc lợi lớn hơn nhiều so với người bản địa.

Nguồn: Kookmin Ilbo