Luật Quản lý Xuất nhập cảnh và thời hạn giam giữ người lao động nước ngoài

Tháng 3 năm 2023, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc phán quyết rằng quy định cho phép giam giữ vô thời hạn người nước ngoài nhận lệnh trục xuất là vi hiến. Sau đó, Luật Quản lý Xuất nhập cảnh đã được sửa đổi và chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm nay.

Tuy nhiên, ngay từ trước khi luật mới áp dụng, nhiều chuyên gia đã cảnh báo rằng các khuyến nghị của Tòa án Hiến pháp chưa được phản ánh đầy đủ.

Giam giữ tối đa 9 tháng: Vẫn còn nhiều bất cập

Theo luật mới, thời gian giam giữ tối đa được giới hạn ở 9 tháng. Nhưng trên thực tế, vẫn tồn tại các tình huống gây tranh cãi.

Ví dụ, nhiều người lao động nước ngoài bị nợ lương hoặc không có tiền mua vé về nước. Khi được thả khỏi trung tâm bảo hộ, nếu họ vẫn tiếp tục làm việc để mưu sinh thì vẫn có nguy cơ bị giam giữ lại.

Với người xin tị nạn, thời hạn giam giữ tối đa có thể lên tới 20 tháng, gây tranh cãi gay gắt vì gần như tương đương với giam giữ vô thời hạn.

Một số tổ chức bảo vệ người lao động nhập cư cho rằng chính sách này vô tình khiến nhiều người phải xin tị nạn chỉ để tránh bị trục xuất, làm tăng áp lực cho hệ thống.

Sự việc thương tâm của lao động Việt Nam

Tháng 10 vừa qua, một lao động Việt Nam là A đã tử vong sau khi bỏ chạy để tránh bị kiểm tra tại khu công nghiệp ở Daegu.

Cô có thị thực tìm việc D10, nhưng thị thực này không cho phép làm việc trong lĩnh vực sản xuất. Khi bị kiểm tra, anh hoảng sợ và tìm cách bỏ chạy, dẫn đến tai nạn đáng tiếc. Sự việc khiến dư luận đau xót và đặt câu hỏi về chính sách hiện hành.

Đề xuất thay đổi: Ưu tiên tự nguyện xuất cảnh

Nghị sĩ Yoon Jong Oh đã đề xuất Luật Hạn chế Trục xuất Cưỡng chế, theo đó:

• bỏ nguyên tắc trục xuất bắt buộc
• ưu tiên hình thức tự nguyện rời khỏi Hàn Quốc
• đưa ra tiêu chí pháp lý rõ ràng
• bảo vệ các đối tượng dễ tổn thương như trẻ em và người khuyết tật
• cho phép tiếp tục làm việc trong thời gian chờ xử lý

Mục tiêu là hạn chế tình trạng giam giữ kéo dài và giảm thiểu bi kịch tương tự.

Vấn đề giam giữ trẻ em: Vi phạm quyền trẻ em

Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất là việc trẻ em bị giam giữ cùng cha mẹ hoặc bị chia tách khỏi gia đình.

Theo Công ước Quyền trẻ em của Liên Hợp Quốc, việc giam giữ trẻ em là hành vi trái quy định.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều trẻ vẫn bị giam giữ vì:

• cha mẹ bị đưa vào trung tâm bảo hộ
• không có người bảo trợ
• hoặc gia đình bị chia tách trong thời gian dài

Một trường hợp gần đây liên quan đến một gia đình người Cameroon. Người cha bị giam giữ từ tháng 7 và suốt 5 tháng không thể gặp con nhỏ 3 tuổi. Gia đình rơi vào bế tắc vì không thể về nước, cũng không thể sinh sống ổn định tại Hàn Quốc.

Ủy ban Bảo hộ Người nước ngoài đã đánh giá rằng việc giam giữ là hợp pháp, nhưng giới luật sư cho rằng điều này vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em.

Đề xuất cấm giam giữ trẻ em

Ngày 27 tháng 11, nghị sĩ Han Chang Min và Seo Young Kyo đã cùng đề xuất Luật Cấm giam giữ trẻ em là con của người nước ngoài.

Theo đó:

• trẻ em sẽ không bị giam giữ
• cha mẹ sẽ được tạm thời dừng giam giữ nếu có nguy cơ bị tách khỏi con
• quá trình xuất cảnh sẽ được kéo dài thời gian để đảm bảo nhân văn hơn

Mục tiêu là tôn trọng quyền được sống cùng gia đình và đảm bảo lợi ích tốt nhất cho trẻ.

Từ năm 2020 đến nay, đã có 886 trẻ em nước ngoài dưới 18 tuổi từng bị giam giữ tại các trung tâm bảo hộ. Hy vọng rằng mọi trẻ em, dù mang quốc tịch nào, cũng sẽ được tôn trọng và bảo vệ quyền lợi như nhau tại Hàn Quốc.

Theo Newspick