Lao động nước ngoài vào Hàn làm công xưởng nhưng lại đi giao hàng trái phép, năm qua phát hiện 486 người, tăng gấp 4 lần

Nhiều người dùng visa E9 bỏ việc nhà máy để chạy giao hàng vì thu nhập cao gấp nhiều lần

“Tôi là người Trung Quốc.”

Ngày 29 tháng trước, trước một quán mì Ý gần khuôn viên Đại học Yonsei, quận Seodaemun, Seoul, một nam shipper dựng xe máy bên đường vừa cắt móng tay vừa chờ đơn. Khi được phóng viên bắt chuyện, người này trả lời ngắn gọn như vậy rồi vội vàng lên xe rời đi.

Sau đó, khi phóng viên hỏi thêm 10 shipper khác ghé quán, có tới 5 người là người nước ngoài đến từ Trung Quốc và Việt Nam.

Thực tế cho thấy lực lượng shipper nước ngoài đang nhanh chóng gia nhập ngành giao hàng tại Hàn Quốc. Đáng chú ý, phần lớn trong số này là lao động nhập cảnh theo diện visa E9 theo chương trình cấp phép việc làm.

Tuy nhiên, do thu nhập từ giao hàng cao hơn nhiều so với lương theo giờ tại nhà máy, nhiều lao động nước ngoài đã rẽ sang làm shipper. Công việc này cũng không đòi hỏi phải giao tiếp trực tiếp với người Hàn, chỉ cần điện thoại thông minh và xe máy là có thể làm việc, nên càng thu hút họ tham gia.

Số lao động nước ngoài giao hàng trái phép tăng mạnh

Tình trạng này khiến ngày càng nhiều lao động nước ngoài không đủ điều kiện pháp lý vẫn lén lút làm giao hàng.

Theo Bộ Tư pháp Hàn Quốc, trong năm ngoái có 486 người nước ngoài bị phát hiện làm việc trái phép trong lĩnh vực chuyển phát và giao hàng. Con số này tăng hơn 4 lần so với năm 2023, thời điểm bắt đầu thống kê với 117 trường hợp.

Theo quy định, để làm shipper tại Hàn Quốc, người nước ngoài phải có visa cư trú, kết hôn định cư hoặc thẻ thường trú. Nguyên nhân là shipper phải xử lý thông tin cá nhân nhạy cảm như địa chỉ và số điện thoại khách hàng.

Lao động diện visa E9 chỉ được làm việc tại các nhà máy, cơ sở sản xuất hoặc nông ngư nghiệp đã đăng ký, không được làm ngành giao hàng. Sinh viên quốc tế mang visa D2 cũng không được phép làm công việc này.

Nhiều người bỏ trốn, trở thành cư trú bất hợp pháp để chạy giao hàng

Dù vậy, theo các doanh nghiệp trong ngành, đa số shipper nước ngoài hiện nay là người nhập cảnh bằng visa E9.

Nhiều người sau khi vào Hàn Quốc đã nghỉ việc tại công ty, sau đó ở lại bất hợp pháp và chuyển sang làm giao hàng.

Một chủ doanh nghiệp giao hàng tại Seoul cho biết những người có visa kết hôn hoặc đã có thẻ thường trú thường không tham gia giao hàng. Phần lớn shipper nước ngoài thực chất đang làm việc trái phép.

Nếu bị phát hiện, họ sẽ bị trục xuất và cấm nhập cảnh Hàn Quốc trở lại. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chấp nhận rủi ro vì thu nhập cao hơn hẳn so với làm việc tại doanh nghiệp nhỏ hoặc phục vụ quán ăn.

Theo một công ty giao hàng, vào mùa cao điểm, nếu làm 13 đến 14 tiếng mỗi ngày, thu nhập có thể gần 10 triệu won mỗi tháng.

Thu nhập giao hàng tại Hàn cao gấp nhiều lần Trung Quốc và Đông Nam Á

Mức phí giao hàng tại Hàn Quốc cao hơn đáng kể so với Trung Quốc và các nước Đông Nam Á.

Một shipper nước ngoài cho biết mỗi đơn tại Hàn được trả khoảng 2.500 đến 3.500 won. Khi trời mưa hoặc giao xa còn được phụ phí thêm vài nghìn won.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, tiền công mỗi đơn thường dưới 1.000 won. Như vậy, thu nhập tại Hàn cao gấp 2 đến 5 lần.

Lỗ hổng tuyển dụng tạo điều kiện cho lao động bất hợp pháp

Các nền tảng lớn như Baemin và Coupang Eats thường thuê shipper thông qua công ty trung gian. Khi có đơn hàng, các công ty này điều phối tài xế giao.

Chính hình thức tuyển dụng gián tiếp này bị cho là tạo kẽ hở cho lao động bất hợp pháp.

Một số công ty trung gian sử dụng tài khoản shipper đứng tên người Hàn, sau đó thuê lao động nước ngoài giao hàng. Giá thuê mỗi tài khoản khoảng 200.000 đến 300.000 won mỗi tháng. Thậm chí có nơi còn mượn tên người thân để mở tài khoản.

Ngoài ra, các công ty này còn thu phí hoa hồng từ shipper nước ngoài cao hơn so với người Hàn, nên càng có lợi khi tuyển lao động trái phép.

Nguy cơ mất an toàn giao thông và giao nhầm đơn tăng cao

Tại khu vực Guro và Daerim ở Seoul xuất hiện ngày càng nhiều shipper người Trung Quốc, còn vùng ven Gyeonggi tập trung nhiều người Đông Nam Á. Thậm chí có công ty giao hàng chỉ tuyển người Trung Quốc thông qua môi giới.

Ứng dụng giao đồ ăn của Trung Quốc mang tên Hungry Panda gần đây hoạt động tại một số khu vực Seoul, chỉ yêu cầu nhập tên, tuổi và nơi ở, không kiểm tra visa, nên số lượng shipper nước ngoài càng tăng.

Vấn đề là nhiều shipper trái phép không có bằng lái xe Hàn Quốc và không tham gia bảo hiểm. Khi xảy ra va chạm giao thông, họ thường bỏ trốn.

Ngoài ra, do không quen hệ thống địa chỉ Hàn Quốc, tình trạng giao nhầm đơn cũng ngày càng nhiều. Một chủ quán ăn tại Daerim cho biết việc giao nhầm tăng rõ rệt và rất khó giao tiếp với shipper nước ngoài.

Nhiều shipper người Hàn cũng phàn nàn rằng sự xuất hiện của lao động nước ngoài khiến lượng đơn giảm và giá cước giao hàng bị kéo xuống thấp.

Theo Chosun