Hàn Quốc đối diện tranh luận pháp lý về quyền tham gia xã hội của người nước ngoài

Một quy định trong Luật Nhập cư Hàn Quốc cấm người nước ngoài tham gia mọi hoạt động chính trị đang đối mặt với thách thức pháp lý tại Tòa Hiến pháp. Một tổ chức bảo vệ quyền công dân cho rằng điều luật này đã lỗi thời, quá rộng và không còn phù hợp với thực tiễn xã hội Hàn Quốc hiện nay, nơi người nước ngoài chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong dân số.

Theo thông báo công bố ngày 1/2, Open Net Korea, một tổ chức vận động vì quyền tự do và lợi ích công cộng có trụ sở tại Seoul, đã đệ đơn lên Constitutional Court of Korea, yêu cầu xem xét tính hợp hiến của Điều 17-2 trong Immigration Act.

Điều 17-2 quy định cấm toàn bộ công dân nước ngoài tham gia hoạt động chính trị tại Hàn Quốc, trừ khi có quy định pháp luật cho phép riêng. Vi phạm điều khoản này có thể dẫn đến lệnh trục xuất hoặc buộc rời khỏi lãnh thổ Hàn Quốc.

Open Net Korea cho rằng quy định này tạo ra một “lệnh cấm mang tính nguyên tắc, toàn diện và tuyệt đối”, qua đó hạn chế nghiêm trọng quyền tự do biểu đạt và tham gia xã hội của những người nước ngoài đang sinh sống, làm việc và học tập lâu dài tại Hàn Quốc.

Theo tổ chức này, khái niệm “hoạt động chính trị” trong luật được định nghĩa rất rộng, bao gồm mọi hành vi nhằm tác động đến quá trình ra quyết định chính trị. Cách diễn giải này, trên thực tế, khiến người nước ngoài không thể lên tiếng về nhiều vấn đề, từ quyền lợi trực tiếp của bản thân, tình hình chính trị tại quốc gia xuất thân cho đến các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu.

Người đứng đơn trong vụ kiện là một lao động nước ngoài đang làm việc cho một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực khí hậu. Open Net cho biết người này không dám tham gia họp báo, biểu tình hay chiến dịch liên quan đến chính sách môi trường, năng lượng hoặc khí hậu của Hàn Quốc vì lo ngại vi phạm pháp luật.

Tổ chức này cũng chỉ ra rằng các hạn chế tương tự đang làm “nguội lạnh” sự tham gia của người tị nạn, lao động di cư và các nhà hoạt động nước ngoài trong các vấn đề như phong trào dân chủ ở nước ngoài, xung đột quốc tế, hay chính sách liên quan đến lao động và người tị nạn. Ngay cả những phát ngôn ủng hộ hoặc phản đối các vấn đề nhân quyền toàn cầu cũng có thể bị xem là hoạt động chính trị theo quy định hiện hành.

Theo Open Net Korea, Điều 17-2 được ban hành từ năm 1977, trong giai đoạn Yushin thời kỳ cầm quyền mang tính độc đoán tại Hàn Quốc và phản ánh tư duy thời Chiến tranh Lạnh, coi người nước ngoài là mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia.

Tổ chức này nhấn mạnh rằng hiện nay Hàn Quốc có hơn 2,8 triệu cư dân nước ngoài, tương đương khoảng 5,5% dân số cả nước. Nhiều người trong số đó đang đóng góp đáng kể cho nền kinh tế và cộng đồng địa phương. “Việc buộc một bộ phận dân cư lớn như vậy phải im lặng là điều không tương thích với một nền dân chủ hiện đại,” Open Net Korea nêu quan điểm, đồng thời kêu gọi Tòa Hiến pháp đưa ra một phán quyết kịp thời và có ý nghĩa.

Open Net cũng chỉ ra sự mâu thuẫn trong khung pháp lý hiện nay, khi Hàn Quốc cho phép một số cư dân nước ngoài lâu năm tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương, nhưng đồng thời lại loại họ khỏi không gian thảo luận dân chủ rộng hơn thông qua lệnh cấm hoạt động chính trị.

Vụ việc được kỳ vọng sẽ mở ra một cuộc tranh luận rộng hơn về vai trò và quyền tham gia xã hội của người nước ngoài tại Hàn Quốc trong bối cảnh xã hội ngày càng đa dạng. Open Net Korea cho biết họ mong muốn Tòa Hiến pháp xem xét lại điều luật này theo tinh thần của một nền dân chủ hiện đại, phản ánh đúng thực tế cộng đồng cư dân nước ngoài đang sinh sống lâu dài tại quốc gia này.

Nguồn gốc thông tin: Tổng hợp