Buồn của tỉnh có GDP cao hơn Hàn Quốc: Tung tiền tỷ khuyến mại nhưng người dân thờ ơ giữ chặt hầu bao, nguy cơ mất vị thế hàng thập kỷ

Đầu tháng 11, tỉnh Quảng Đông – trung tâm công nghiệp và xuất khẩu lớn nhất Trung Quốc – khởi động gói trợ giá tiêu dùng 3,5 tỷ nhân dân tệ (tương đương gần 13 nghìn tỷ đồng) với kỳ vọng khơi thông sức mua, vực dậy kinh tế địa phương đang tăng trưởng chậm lại.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng, chương trình này đang nhận về phản ứng thờ ơ từ người dân – một tín hiệu đáng lo với nền kinh tế từng được xem là đầu tàu của Trung Quốc.

Tung gói kích cầu khổng lồ nhưng phản ứng yếu ớt

Gói hỗ trợ được công bố rầm rộ ngày 3/11, kéo dài đến tháng 3/2026. Chính quyền địa phương cam kết giảm giá hàng loạt sản phẩm – từ điện thoại thông minh, đồ gia dụng, thiết bị điện tử, ô tô cho đến ván trượt, máy chạy bộ, dịch vụ ăn uống và giải trí.

Người mua ô tô có thể được giảm tối đa 5.000 nhân dân tệ (khoảng 700 USD).

Mức ưu đãi cho đồ gia dụng là 1.000 nhân dân tệ, và cho thiết bị điện tử là 500 nhân dân tệ.

Một số dịch vụ như nhà hàng, karaoke hay phòng gym cũng được hỗ trợ bằng phiếu giảm giá trực tiếp.

Tuy vậy, nhiều cư dân cho biết mức giảm thực tế không đủ hấp dẫn.

Su Yuru, một phiên dịch viên ở Quảng Châu, nói:

“Hầu hết phiếu giảm giá chỉ khoảng 10%. Tôi không thấy lý do gì để chi tiêu thêm, nhất là khi công việc và thu nhập vẫn bấp bênh.”

He Ying, quản lý tại một startup công nghệ ở Phật Sơn, cũng chia sẻ:

“Tôi sẽ không bỏ 150.000 nhân dân tệ mua xe chỉ để tiết kiệm 5.000 tệ, nhất là trong bối cảnh kinh tế hiện nay.”

Sức mua yếu, tâm lý thận trọng lan rộng

Phản ứng lạnh nhạt này phản ánh rõ khó khăn của người dân Trung Quốc trong giai đoạn hậu dịch và hậu khủng hoảng bất động sản. Dù Quảng Đông là địa phương có GDP gần 1.900 tỷ USD – cao hơn cả Hàn Quốc (1.720 tỷ USD) – nhưng tâm lý tiêu dùng đang sụt giảm mạnh.

Theo số liệu 9 tháng đầu năm 2025:

Tăng trưởng GDP của Quảng Đông đạt 4,1%, thấp hơn mức trung bình toàn quốc (5,2%).

Doanh số bán lẻ chỉ tăng 2,8%.

Các chuyên gia cảnh báo nếu xu hướng này kéo dài, tỉnh có thể đánh mất vị thế dẫn đầu vào tay Giang Tô – địa phương đang nổi lên nhờ sản xuất linh kiện bán dẫn và chính sách thu hút doanh nghiệp công nghệ cao.

Vì sao người dân vẫn “giữ chặt hầu bao”?

1. Mức giảm nhỏ, điều kiện ràng buộc

Nhiều voucher chỉ áp dụng tại một số thành phố, khiến người dân khó tiếp cận. “Tôi không thể dùng phiếu giảm giá mua laptop nội địa ở Quảng Châu, dù chương trình ghi là toàn tỉnh”, Su Yuru nói thêm.

2. Áp lực việc làm và thu nhập

Thị trường lao động chưa phục hồi, nhất là nhóm công nhân xuất khẩu và lao động trẻ. “Dù có khuyến mãi, tôi vẫn chọn tiết kiệm hoặc mua đồ cũ trên mạng”, Zhou Lin – sinh viên 22 tuổi – chia sẻ.

3. Niềm tin tiêu dùng chưa trở lại

Nhiều hộ gia đình vẫn ưu tiên tiết kiệm vì lo ngại giá nhà giảm, thị trường chứng khoán kém ổn định và chi phí y tế tăng cao.

Nhiệm vụ cấp bách: Giữ vị thế đầu tàu kinh tế

Ông Peng Peng, Chủ tịch Hội Cải cách Quảng Đông, nhận định:

“Nếu kích cầu nội địa hiệu quả, Quảng Đông vẫn có thể duy trì vị thế dẫn đầu trong nhiều năm tới. Nhưng nếu thất bại, hệ quả sẽ kéo dài hàng thập kỷ.”

Chính quyền tỉnh đang đặt mục tiêu thúc đẩy chi tiêu mùa lễ hội và Đại hội Thể thao Toàn quốc, đồng thời chuẩn bị cho chuỗi sự kiện quốc tế như APEC 2026 tại Thâm Quyến.

Cơ chế ngân sách mới được áp dụng: thành phố nào kích cầu tốt sẽ được phân bổ thêm vốn ở vòng tiếp theo.

Một số lĩnh vực ghi nhận phản hồi tích cực ban đầu như ăn uống, giải trí và du lịch nội địa, nhưng hiệu ứng vẫn chưa lan sang các ngành hàng lớn.

Khi người dân không còn tin vào khuyến mãi

Zhu Yinghua – giáo viên đã nghỉ hưu ở Quảng Châu – kể:

“Voucher giảm 200 nhân dân tệ nếu chi 1.000, hoặc giảm 100 nếu chi 500, hết rất nhanh. Nếu lấy được, tôi đi hát karaoke với bạn. Nhưng tôi sẽ không mua thêm gì khác.”

Nhiều doanh nghiệp nhỏ lại phàn nàn rằng chỉ các chuỗi lớn và nền tảng thương mại điện tử được hưởng lợi từ chương trình. “Các thương hiệu nhỏ như chúng tôi không được cấp quota giảm giá, trong khi khách hàng lại đổ về siêu thị và app lớn”, ông Chen Hua, chủ quán trà sữa tại Phật Sơn, chia sẻ.

Cơn gió ngược của “cường tỉnh giàu nhất Trung Quốc”

Từ vị thế “đầu tàu xuất khẩu” của cả nước, Quảng Đông giờ đối mặt nghịch lý: người dân có tiền nhưng không muốn tiêu, doanh nghiệp có hàng nhưng không bán được.

Dù gói kích cầu tiêu dùng 13 nghìn tỷ đồng thể hiện nỗ lực lớn của chính quyền, song nếu niềm tin chưa được khôi phục, mọi ưu đãi sẽ chỉ như “một làn gió nhẹ thổi qua mùa đông tiêu dùng lạnh lẽo”.