Bùng nổ ngành đóng tàu Hàn Quốc: Làn sóng lao động nhập cư đổ về Ulsan, thực trạng lương thưởng vẫn “giậm chân tại chỗ”

Ngành đóng tàu Hàn Quốc bùng nổ, kéo theo làn sóng lao động nhập cư đổ về Ulsan. Tuy nhiên, mức lương và chế độ đãi ngộ vẫn gần như giậm chân tại chỗ.

Lao động nhập cư tăng kỷ lục tại Ulsan khi ngành đóng tàu bước vào thời kỳ hoàng kim

Sáng sớm ngày 23 vừa qua, khu vực quanh cổng chính của tập đoàn HD Hyundai Heavy Industries tại quận Dong, thành phố Ulsan bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Từ khắp các hướng Nammokdong, Jeonha dong hay trong các con hẻm nhỏ, tiếng động cơ xe máy vang lên liên hồi. Tất cả đều là công nhân đang trên đường đến ca làm việc tại nhà máy đóng tàu lớn nhất Hàn Quốc.

Chỉ trong vòng 10 đến 20 phút, lượng xe máy và xe đạp đổ về khu vực này tăng mạnh. Khoảng 7 giờ 30 phút sáng, ngay trước giờ làm, con đường trước cổng chính gần như ken đặc phương tiện. Không chỉ người Hàn, ngày càng nhiều lao động nước ngoài xuất hiện trong dòng người đi làm mỗi sáng.

Dù đội mũ bảo hiểm và đeo khẩu trang, vẻ ngoài khác biệt cùng những đoạn hội thoại bằng tiếng nước ngoài cũng đủ để nhận ra họ là lao động nhập cư. Hình ảnh này giờ đây không còn xa lạ tại Ulsan, bởi số lượng lao động nước ngoài làm việc tại Hyundai Heavy Industries đã tăng mạnh trong vài năm gần đây.

Khoảng 7 giờ 50 phút, dòng người đông đúc bỗng thưa dần, tiếng xe máy cũng lắng xuống. Ngày làm việc mới tại đại công xưởng bắt đầu như thế, bằng nhịp bước chân và tiếng động cơ của cả lao động Hàn Quốc lẫn lao động nhập cư.

Nhà máy khổng lồ hoạt động hết công suất giữa thời kỳ “vàng son” của ngành đóng tàu

Đi sâu vào bên trong cổng chính Hyundai Heavy Industries, một khu công nghiệp rộng mênh mông hiện ra. Nhà máy trải dài dọc bờ biển từ Seobu dong tới Bangoe dong với diện tích hơn 6 triệu 810 nghìn mét vuông, tương đương khoảng 865 sân bóng đá.

Cùng với sự bùng nổ đơn hàng của ngành đóng tàu, nhà máy trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Công nhân liên tục di chuyển, hàng chục xe máy qua lại giữa các phân xưởng. Ngoài khơi, những chiếc cần cẩu khổng lồ Goliath từ từ nâng hạ các khối thép nặng hàng trăm tấn.

Ngành đóng tàu Hàn Quốc đang trải qua thời kỳ hoàng kim. Các tập đoàn lớn như HD Hyundai, Hanwha Ocean hay Samsung Heavy Industries đều ghi nhận doanh thu và lợi nhuận kỷ lục. Đơn hàng chất đầy trong nhiều năm tới, đặc biệt là các tàu chở LNG và tàu chuyên dụng có giá trị cao.

Riêng Hyundai Heavy Industries, doanh thu lũy kế 3 quý đầu năm đạt hơn 12 nghìn tỷ won, lợi nhuận tăng hơn 248 phần trăm so với cùng kỳ. Tỷ suất lợi nhuận đạt gần 12 phần trăm, mức cao hiếm thấy trong nhiều năm.

Lợi nhuận tăng mạnh, nhưng việc làm chủ yếu thuộc về lao động nhập cư

Dù nhu cầu nhân công tăng cao, nhưng vị trí việc làm mới lại chủ yếu rơi vào tay lao động nhập cư. Giai đoạn khủng hoảng ngành đóng tàu năm 2014 đến 2020, số lao động tại Hyundai Heavy Industries giảm từ gần 67 nghìn người xuống còn 29 nghìn người. Trong đó, số lao động hợp đồng và lao động công ty con giảm mạnh nhất.

Khi ngành đóng tàu phục hồi, số lao động chỉ tăng trở lại khoảng 2.500 người tính đến cuối năm nay. Tuy nhiên, phần lớn trong số này lại là lao động nước ngoài thuộc các công ty thầu phụ.

Chỉ trong ba năm, số lao động nhập cư tại các doanh nghiệp đối tác của Hyundai Heavy Industries tăng từ 3.900 lên 5.400 người, tức tăng thêm 1.500 người. Điều này có nghĩa, gần như toàn bộ nhu cầu tuyển dụng mới tại các công ty đối tác đều được bù đắp bằng lao động nhập cư.

Phần lớn lao động ngoại quốc làm việc tại đây theo visa E9 dành cho lao động phổ thông. Ngoài ra, một số địa phương như Ulsan và Gyeongnam còn triển khai chương trình visa thí điểm nhằm thu hút lao động kỹ thuật từ Việt Nam, Thái Lan, Uzbekistan và Indonesia để làm việc trong các ngành như hàn, sơn tàu biển.

Lương của lao động nhập cư chỉ bằng khoảng 60 phần trăm lao động chính thức

Theo các nguồn tuyển dụng, lương khởi điểm của nhân viên chính thức tại Hyundai Heavy Industries khoảng 4,7 triệu won một năm, tương đương khoảng 400 triệu won mỗi tháng. Công nhân thầu phụ nhận mức 3 đến 3,3 triệu won mỗi tháng.

Trong khi đó, lao động nhập cư nhận mức lương khoảng 2,1 đến 2,3 triệu won, tức chỉ bằng khoảng 60 phần trăm so với lao động chính thức và 80 phần trăm so với lao động bản địa làm tại công ty thầu phụ. Mức lương này chỉ đạt được nếu tăng ca và làm thêm giờ đầy đủ.

Do chi phí sinh hoạt hạn chế, phần lớn lao động nhập cư gửi tiền về quê, nên đóng góp tiêu dùng cho kinh tế địa phương không nhiều.

Kinh tế Ulsan chưa thể phục hồi vì tiêu dùng yếu

Dù ngành đóng tàu phục hồi, kinh tế địa phương tại Ulsan vẫn chưa lấy lại sức sống. Nhiều khu phố từng sầm uất nay treo biển cho thuê dày đặc. Các chủ quán ăn chia sẻ, dù số người nước ngoài tăng mạnh, doanh thu không cải thiện vì họ hầu như không chi tiêu ngoài các nhu cầu cơ bản.

Một chủ quán gà rán hơn 30 năm kinh nghiệm chia sẻ rằng dù nhìn thấy nhiều lao động ngoại quốc đi lại, quán hầu như không có khách là người nước ngoài. Nhiều người chỉ hỏi giá rồi rời đi.

Một chủ quán thịt nướng khác cũng cho biết, dù người nước ngoài tăng mạnh, lượng khách là người Hàn lại giảm vì nhiều lao động địa phương rời đi tìm việc ở nơi khác.

Ngược lại, một số ngành lại hưởng lợi, đặc biệt là nhà trọ và phòng đơn. Tại khu vực phòng trọ gần Bangoe dong, tỷ lệ trống đã giảm mạnh, giá thuê từ mức đáy 15 đến 20 triệu won mỗi tháng nay tăng trở lại khoảng 40 triệu won.

Một số cửa hàng tiện lợi gần khu nhà ở của lao động nhập cư ghi nhận doanh thu tăng 40 đến 50 phần trăm, nhưng mức chi tiêu bình quân vẫn thấp do khách chủ yếu mua các mặt hàng giá rẻ như nước suối, bia và rượu soju.

Áp lực thu hút lao động bản địa vẫn là bài toán nan giải

Nhiều tiểu thương tại Ulsan bày tỏ quan điểm rằng để kinh tế địa phương phục hồi, doanh nghiệp cần nâng lương để thu hút nhiều hơn lao động Hàn Quốc. Tuy nhiên, hiện nay phần lớn công việc vẫn được giao cho lao động nhập cư do chi phí thấp.

Một số ý kiến lo ngại rằng nếu xu hướng này tiếp diễn, sức mua địa phương sẽ còn suy giảm và khu vực kinh tế nhỏ lẻ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.

Theo vop.co.kr