4 ngân hàng lớn Hàn Quốc bị phạt 2.720 tỷ won vì “song song điều chỉnh” LTV suốt 2 năm

Bộ Công bằng Thương mại Hàn Quốc (KFTC) ngày 21-1 công bố kết luận xử phạt 4 ngân hàng lớn – Hana, KB Kookmin, Shinhan và Woori – vì trao đổi thông tin liên quan đến tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản đảm bảo (LTV), qua đó hạn chế cạnh tranh trên thị trường thế chấp bất động sản. Hành vi kéo dài trong hai năm này được xác định tạo ra 6,8 nghìn tỷ won lợi nhuận từ lãi vay và dẫn tới mức phạt 2.720 tỷ won.

Theo KFTC, từ tháng 3-2022 đến tháng 3-2024, bốn ngân hàng đã trao đổi dữ liệu về LTV đối với cả khoản vay hộ gia đình và doanh nghiệp. Dựa trên thông tin nhận được, mỗi ngân hàng điều chỉnh LTV sao cho “không lệch quá xa” so với đối thủ, nhằm tránh rủi ro thu hồi nợ hoặc mất lợi thế cạnh tranh.

KFTC đánh giá đây là hành vi trao đổi thông tin nhạy cảm về điều kiện giao dịch, vi phạm Điều 40 Luật Cạnh tranh và Điều 44 Nghị định thi hành luật. Lượng “doanh thu liên quan” từ hành vi này được tính toán đạt 6,8 nghìn tỷ won.

Đến cuối năm 2023, thị phần của bốn ngân hàng trong lĩnh vực cho vay hộ gia đình đạt 61,3% và cho vay doanh nghiệp đạt 51,3%, khiến mức ảnh hưởng của hành vi càng trở nên đáng kể.

KFTC cho biết mức LTV trung bình do nhóm ngân hàng này áp dụng thấp hơn đáng kể so với ngân hàng không tham gia trao đổi thông tin. Năm 2003, LTV trung bình thấp hơn 7,5 điểm phần trăm so với nhóm “không liên quan”; riêng với bất động sản phi nhà ở – vốn gắn với khoản vay doanh nghiệp – mức chênh lệch đạt 8,8 điểm phần trăm.

LTV thấp đồng nghĩa khách vay nhận được khoản vay nhỏ hơn, buộc phải bổ sung tài sản thế chấp hoặc chuyển sang vay tín chấp với lãi suất cao hơn. “Với việc bốn ngân hàng lớn chiếm khoảng 60% thị trường thế chấp và LTV luôn được duy trì ở mức tương tự nhau, các lựa chọn của khách vay bị hạn chế rõ rệt”, ông Moon Jae-ho, Cục trưởng Cục Điều tra Cartel của KFTC, nhận định.

KFTC đồng thời tiết lộ nhân viên tại các ngân hàng đã trao đổi từ 736 đến 7.500 tài liệu in mỗi bên, nhập lại bằng tay vào bảng tính và tiêu hủy bản giấy nhằm tránh để lại dấu vết – cho thấy họ ý thức được hành vi có thể vi phạm luật.

Đây là vụ việc đầu tiên KFTC xử phạt dựa trên quy định sửa đổi của Luật Cạnh tranh, cho phép xem trao đổi thông tin nhạy cảm giữa doanh nghiệp như một dạng hành vi hạn chế cạnh tranh ngay cả khi không có bằng chứng thỏa thuận trực tiếp. Luật có hiệu lực từ tháng 12-2021, nên chỉ các hành vi sau thời điểm này được đưa vào diện xử lý.

Tổng mức phạt 2.720 tỷ won được xác định dựa trên 4% doanh thu liên quan trong giai đoạn vi phạm: Hana 869 tỷ won, Kookmin 697 tỷ won, Shinhan 638 tỷ won và Woori 515 tỷ won. KFTC cho biết không có tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ đặc biệt.

Ông Moon nhấn mạnh: “KFTC sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ các lĩnh vực, bao gồm tài chính, trong đó việc trao đổi thông tin có thể ảnh hưởng đến cạnh tranh. Mọi vi phạm sẽ được xử lý nghiêm”.

Vụ việc được đưa trở lại toàn thể Ủy ban để rà soát bổ sung cuối năm 2024 trước khi đưa ra kết luận cuối cùng sau hơn hai năm điều tra.

Theo KFTC, việc xử lý trường hợp này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc ngăn chặn các hình thức “điều chỉnh song song” thông qua trao đổi thông tin giữa các tổ chức tài chính lớn. Quyết định được kỳ vọng góp phần nâng cao minh bạch thị trường cho vay thế chấp, đồng thời bảo vệ quyền lựa chọn và điều kiện vay vốn của người tiêu dùng.

 THEO YONHAP