“Việc khó, lương thấp, lại nguy hiểm”: Nghịch lý tại ‘thủ phủ’ đóng tàu Hàn Quốc và lời giải cho giới trẻ

Mặc dù ngành đóng tàu Hàn Quốc đang đón nhận thời kỳ hoàng kim mới, thế nhưng làn sóng phản ứng từ giới trẻ về môi trường làm việc khắc nghiệt và đãi ngộ không tương xứng đang trở thành bài toán hóc búa. Trước những nút thắt về nhân lực và sự phụ thuộc quá lớn vào lao động nước ngoài, Bộ Lao động Hàn Quốc vừa có những cam kết mạnh mẽ về một gói chính sách tổng lực nhằm vực dậy sức hút cho ngành công nghiệp trọng điểm này.

Sự kiện đối thoại trực tiếp với chủ đề "Phục hưng ngành đóng tàu, cùng tạo ra việc làm tốt" vừa diễn ra chiều ngày 9/2 tại quận Dong-gu, Ulsan đã trở thành diễn đàn nóng bỏng khi những người trẻ tuổi lực lượng kế cận của ngành đóng tàu thẳng thắn đưa ra những chỉ trích về thực trạng ngành. Buổi làm việc có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Lao động Kim Young-hoon, lãnh đạo bốn "ông lớn" trong ngành gồm HD Hyundai Heavy Industries, Samsung Heavy Industries, Hanwha Ocean, HD Hyundai Samho, cùng đại diện người lao động và cư dân địa phương.

Tại hội nghị, tâm điểm của mọi sự chú ý dồn vào sự chênh lệch giữa rủi ro nghề nghiệp và mức thù lao thực tế. Em Lee Ji-won, học sinh trường Trung cấp Công nghiệp Ulsan, bày tỏ quan điểm rằng trong mắt giới trẻ hiện nay, ngành đóng tàu gắn liền với định kiến là công việc nguy hiểm nhưng chế độ đãi ngộ lại quá thấp. Đồng quan điểm, một sinh viên vừa tốt nghiệp chuyên ngành kỹ thuật đóng tàu tại Đại học Ulsan cho rằng tính chất biến động của ngành khiến người trẻ khó có thể thiết lập một lộ trình nghề nghiệp dài hạn, đồng thời yêu cầu Chính phủ cần có các biện pháp đảm bảo tính ổn định trong việc làm.

Bên cạnh vấn đề đãi ngộ, sự bùng nổ của lao động nước ngoài cũng đang tạo ra những tác động hai mặt lên kinh tế địa phương. Ông Lee Seong-beom, đại diện Hiệp hội Tiểu thương quận Dong-gu, cho biết mặc dù lao động nước ngoài giúp giải quyết bài toán thiếu hụt nhân công cho các tập đoàn lớn, nhưng thực tế họ chủ yếu sinh hoạt trong ký túc xá và chuyển phần lớn thu nhập về nước. 

Điều này khiến các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại địa phương phải gánh chịu áp lực về chi phí xã hội mà không được hưởng lợi từ sức mua. Từ đó, phía tiểu thương kiến nghị cần có sự đánh giá tác động và đưa ra các loại visa lao động mới cho ngành dịch vụ để giải quyết tình trạng thiếu người cục bộ.

Trước những phản hồi gay gắt từ thực địa, Bộ trưởng Bộ Lao động Kim Young-hoon khẳng định một thời kỳ phục hưng thực sự chỉ có ý nghĩa khi người lao động được đối xử công bằng, an toàn được đảm bảo và sức sống từ các xưởng đóng tàu phải lan tỏa được đến từng ngõ ngách của nền kinh tế địa phương. 

Ông tiết lộ Chính phủ đang hoàn thiện một gói giải pháp tổng thể về việc làm cho thanh niên, trong đó chú trọng xây dựng "thang máy nghề nghiệp" giúp kinh nghiệm tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành bàn đạp để được tuyển dụng vào các tập đoàn lớn. Đối với vấn đề lao động nước ngoài, Bộ sẽ phối hợp với Bộ Tư pháp để xây dựng hệ thống quản lý tích cực, coi họ là những người hàng xóm cùng chung sống thay vì chỉ là nhân lực tạm thời.

Để cụ thể hóa các cam kết, Bộ Lao động Hàn Quốc đã thiết lập "Gói hợp tác cùng phát triển ngành đóng tàu" với quy mô ngân sách nhà nước lên tới 10,4 tỷ Won trong năm nay. Chương trình này bao gồm các quỹ phúc lợi chung giữa chính quyền địa phương và các doanh nghiệp thầu phụ, hỗ trợ tiền thưởng tuyển dụng nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập, cải thiện điều kiện lưu trú và thắt chặt quản lý an toàn lao động. Đây được kỳ vọng là bước đi chiến lược để đưa những vùng đất như Ulsan hay Geoje trở lại thành "thỏi nam châm" thu hút nhân lực trẻ trong tương lai gần.