Ủy ban Nhân quyền Hàn Quốc: Cần cải thiện quy trình bắt giữ người cư trú bất hợp pháp

Giảm thiểu tối đa việc hạn chế quyền tự do thân thể, phải xem xét tính cần thiết và hợp lý của việc bắt giữ

Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc cho rằng cần xây dựng quy trình kiểm tra rõ ràng về tính cần thiết và tính hợp lý của việc bắt giữ người cư trú bất hợp pháp trước khi bàn giao cho cơ quan xuất nhập cảnh.

Theo thông tin từ Ủy ban Nhân quyền vào ngày 22, một người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, gọi là ông A, đã đệ đơn khiếu nại với nội dung cho rằng cảnh sát B đã bắt giữ ông theo diện phạm tội quả tang do quá hạn lưu trú, sau đó tự ý xâm nhập nơi ở và cố gắng cưỡng chế lấy dấu vân tay. Ngoài ra, cảnh sát này còn bị tố cáo từ chối thông báo thời gian và địa điểm trước khi thi hành lệnh theo đúng quy định.

Ủy ban Nhân quyền cho biết, tại thời điểm xảy ra sự việc, ông A đang bị cảnh sát bắt giữ và thẩm vấn theo diện phạm tội quả tang với cáo buộc vi phạm Luật Cấp cứu Y tế, do có hành vi cản trở việc vận chuyển bệnh nhân và gây náo loạn tại phòng cấp cứu với hành vi đe dọa tự sát.

Sau khi kết thúc việc thẩm vấn liên quan đến hành vi vi phạm Luật Cấp cứu Y tế, do thời hạn lưu trú đã hết, ông A tiếp tục bị bắt giữ ngay lập tức theo diện phạm tội quả tang vì vi phạm Luật Quản lý Xuất nhập cảnh. Ông A cho rằng trong quá trình này đã xảy ra hành vi xâm phạm nhân quyền.

Trước cáo buộc trên, cảnh sát B phản bác rằng đây là hoạt động công vụ hợp pháp, được thực hiện đúng theo Luật Thi hành nhiệm vụ của cảnh sát và hướng dẫn nghiệp vụ xử lý người cư trú bất hợp pháp dành cho cảnh sát hiện trường. Cảnh sát cho rằng để ngăn chặn nguy cơ bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ hoặc tự gây hại, người bị bắt giữ không thể được phép hành động một mình. Đồng thời, cảnh sát cũng khẳng định đã thông báo cho ông A về thời gian và địa điểm thi hành lệnh trước đó ba ngày.

Liên quan đến vụ việc, Tiểu ban Cứu trợ vi phạm Nhân quyền số 1 thuộc Ủy ban Nhân quyền kết luận rằng việc bắt giữ người cư trú bất hợp pháp của cảnh sát B là hoạt động công vụ chính đáng, phù hợp với quy định pháp luật và các hướng dẫn hiện hành, do đó không cấu thành hành vi xâm phạm nhân quyền.

Tuy nhiên, Ủy ban Nhân quyền cũng nhấn mạnh rằng để giảm thiểu việc hạn chế quyền cơ bản trong các vụ việc tương tự có thể xảy ra trong tương lai, cần có sự cải thiện về mặt thủ tục.

Cụ thể, Ủy ban cho rằng trước khi tiến hành bắt giữ người cư trú bất hợp pháp, cảnh sát cần phối hợp và trao đổi trước với cơ quan xuất nhập cảnh nhằm xác minh rõ nguy cơ bỏ trốn cũng như đánh giá đầy đủ tính cần thiết và mức độ hợp lý của việc áp dụng biện pháp bắt giữ theo diện phạm tội quả tang.

Đặc biệt, trong những trường hợp có thể đạt được mục tiêu thông qua các biện pháp nhẹ hơn như mời làm việc tự nguyện hoặc yêu cầu có mặt theo giấy triệu tập, việc ưu tiên bắt giữ chỉ với lý do bàn giao cho cơ quan xuất nhập cảnh có thể trở thành hành vi hạn chế quyền tự do thân thể một cách không cần thiết.

Trên cơ sở đó, Ủy ban Nhân quyền đã chính thức kiến nghị với Tổng cục trưởng Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc về việc cải thiện quy trình xử lý, nhằm bảo đảm rằng các biện pháp hạn chế quyền tự do thân thể đối với người cư trú bất hợp pháp chỉ được áp dụng trong phạm vi thật sự cần thiết.

Nguồn News1