Đến năm 2030, hiện tượng thanh niên “nghỉ ngơi không làm gì” tại Hàn Quốc không còn là vấn đề cá nhân

Hiện tượng thanh niên Hàn Quốc “nghỉ ngơi không làm gì” đang tăng kỷ lục, phản ánh khủng hoảng việc làm do AI, thị trường lao động cứng nhắc và chênh lệch cơ hội, không còn là vấn đề cá nhân mà là bài toán của toàn xã hội.

Hiện tượng thanh niên “nghỉ ngơi” phản ánh thực trạng đáng lo của xã hội Hàn Quốc

Những ngày gần đây, các bản tin về tình hình việc làm của thanh niên Hàn Quốc liên tục phát đi những tín hiệu đáng báo động. Theo báo cáo xu hướng việc làm cả năm 2025, số người trong độ tuổi 20 và 30 rơi vào nhóm “nghỉ ngơi” đã lên tới 717.000 người. Đây không chỉ là con số cao nhất kể từ khi thống kê được công bố, mà còn là lần đầu tiên quy mô nhóm này vượt mốc 700.000 người.

Khái niệm “nghỉ ngơi” cần được phân biệt rõ với thất nghiệp. Người thất nghiệp dù chưa có việc làm nhưng vẫn đang tích cực tìm việc, viết hồ sơ xin việc, tham gia phỏng vấn và thể hiện mong muốn được đi làm. Vì vậy, họ được xếp vào nhóm dân số có tham gia hoạt động kinh tế.

Ngược lại, nhóm “nghỉ ngơi” được xếp vào nhóm dân số không tham gia hoạt động kinh tế. Dù không có việc làm giống như người thất nghiệp, nhưng họ không tìm việc và cũng không có ý định đi làm. Nói cách khác, đây là những người đã rút khỏi thị trường lao động và không có ý định cung cấp sức lao động cho nền kinh tế.

Việc số lượng thanh niên “nghỉ ngơi” ngày càng gia tăng không đơn thuần chỉ là câu chuyện “thanh niên nhà bên cạnh khó xin việc”. Hàn Quốc là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Ngay cả khi không có biến động nào, lực lượng dân số trong độ tuổi lao động cũng đang giảm dần theo từng ngày. Khi số người có khả năng lao động giảm, động lực tăng trưởng của nền kinh tế suy yếu, trong khi gánh nặng nuôi dưỡng người cao tuổi ngày càng lớn.

Trong bối cảnh đó, đáng lẽ xã hội cần từng lao động trẻ tham gia sản xuất để duy trì tăng trưởng, thì thực tế lại cho thấy ngày càng nhiều thanh niên rời bỏ thị trường lao động. Đáng lo hơn, không có gì đảm bảo rằng những người đang ở độ tuổi 20 và 30 hiện nay sẽ quay trở lại thị trường lao động một cách trọn vẹn khi họ bước sang độ tuổi 40 và 50, giai đoạn được xem là trụ cột kinh tế của xã hội.

Vậy điều gì khiến thanh niên lựa chọn “nghỉ ngơi” thay vì tiếp tục tham gia lao động. Đây rõ ràng không còn là vấn đề cá nhân hay chỉ vì “khó xin việc”, mà là một vấn đề mang tính cấu trúc của toàn xã hội.

Những nguyên nhân mang tính cấu trúc phía sau làn sóng “nghỉ ngơi” của thanh niên

Sự gia tăng của thanh niên “nghỉ ngơi” bắt nguồn từ nhiều vấn đề cấu trúc đan xen lẫn nhau.

Thứ nhất là sự chuyển đổi mạnh mẽ của cơ cấu công nghiệp, với trí tuệ nhân tạo làm trung tâm. Khi AI ngày càng được ứng dụng sâu rộng, nhiều công việc trước đây do lao động chưa có nhiều kinh nghiệm đảm nhận đã dần bị thay thế. Dù AI chưa thể thay thế hoàn toàn các chuyên gia, nhưng các công việc như tìm kiếm tài liệu, tổng hợp dữ liệu hay xử lý thông tin cơ bản vốn là phần việc của nhân viên mới nay đã có thể được AI hỗ trợ hiệu quả.

Lực lượng lao động chưa có nhiều kinh nghiệm chủ yếu chính là thanh niên mới ra trường. Trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ và áp lực tối ưu hóa hiệu suất, các doanh nghiệp dần ưu tiên tuyển dụng lao động có kinh nghiệm thay vì nhân sự mới. Hình thức tuyển dụng thường niên cũng được thay thế bằng tuyển dụng theo nhu cầu thực tế. Khi AI có thể đảm nhiệm một phần công việc của nhân viên mới, nhu cầu tuyển dụng số lượng lớn lao động trẻ không còn như trước.

Dù nhân viên mới vẫn là nguồn lực quan trọng cho tương lai doanh nghiệp, nhưng trong bối cảnh tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc đang giảm xuống dưới 2 phần trăm, các doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên hiệu quả trước mắt và hạn chế rủi ro. Điều này khiến việc tuyển dụng người mới trở nên dè dặt hơn.

Từ đây, vấn đề cấu trúc thứ hai xuất hiện, đó là sự cứng nhắc của thị trường lao động Hàn Quốc. Quốc gia này thường được xếp vào nhóm có mức độ bảo vệ lao động cao, với các quy định nghiêm ngặt về sa thải, tiền lương và bảo vệ lao động chính thức. Do việc sa thải vì lý do kinh doanh không dễ dàng, nên mỗi quyết định tuyển dụng đều bị xem là một khoản chi phí lớn đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hệ thống tiền lương dựa trên thâm niên đã ăn sâu trong thị trường lao động. Càng làm việc lâu năm, mức lương càng tăng, kéo theo chi phí và rủi ro sa thải ngày càng lớn. Điều này khiến doanh nghiệp càng thận trọng hơn trong việc tuyển dụng nhân sự mới.

Về phía người lao động, hệ thống thâm niên cũng khuyến khích việc bám trụ lâu dài tại một công ty, khiến thị trường chuyển việc kém phát triển. Hệ quả là con đường gia nhập thị trường lao động của thanh niên ngày càng thu hẹp, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó tháo gỡ. Dù hệ thống thâm niên có những mặt tích cực nhất định, nhưng xét riêng dưới góc độ tạo việc làm cho thanh niên, mô hình này đang bộc lộ nhiều hạn chế.

Nguyên nhân cấu trúc thứ ba là vấn đề chênh lệch kéo dài, bao gồm chênh lệch giữa khu vực thủ đô và địa phương, cũng như giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ. Đây là những vấn đề được nhắc đến thường xuyên nhưng vẫn chưa có lời giải rõ ràng trong xã hội Hàn Quốc.

Các việc làm tốt, cơ sở hạ tầng tốt và doanh nghiệp lớn chủ yếu tập trung tại khu vực thủ đô. Thanh niên tất nhiên mong muốn có được những cơ hội này, đặc biệt khi mức lương và thu nhập có xu hướng tăng dần theo thời gian làm việc. Trong bối cảnh thị trường chuyển việc chưa phát triển, nơi bắt đầu sự nghiệp và mức lương trong những năm đầu có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quãng đường 30 năm còn lại của cuộc đời lao động.

Vì vậy, thanh niên đổ dồn vào một số ít vị trí việc làm hấp dẫn, trong khi các doanh nghiệp lại giảm tuyển dụng người mới. Ngược lại, tại các địa phương, nhiều doanh nghiệp thiếu lao động đến mức không thể vận hành nhà máy nếu không có sự hỗ trợ của lao động nước ngoài. Tuy nhiên, không ít thanh niên vẫn lựa chọn “nghỉ ngơi” trong khi chờ đợi cơ hội tại thủ đô.

Khi số lượng việc làm mong muốn có hạn, thanh niên buộc phải liên tục chuẩn bị, tích lũy hồ sơ với mức độ cạnh tranh ngày càng cao. Khái niệm “hồ sơ tốt nhất từ trước đến nay” vì thế trở nên phổ biến, nhưng rốt cuộc chỉ một số ít người giành được cơ hội, còn khoảng cách giữa các nhóm thanh niên lại tiếp tục nới rộng.

Khủng hoảng việc làm của thanh niên là vấn đề của toàn xã hội

Mùa đông việc làm của thanh niên không còn là câu chuyện của từng cá nhân riêng lẻ, cũng không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ. Đây là hệ quả của hàng loạt vấn đề cố hữu của Hàn Quốc chồng chéo lên nhau, giống như một “con tê giác xám” đang tiến đến rất gần.

Kỳ vọng đặt ra là những giải pháp mang tính đột phá mà chính phủ đang chuẩn bị ở cấp độ liên bộ sẽ trở thành bước ngoặt, giúp tháo gỡ các vấn đề cấu trúc này và mở ra con đường mới cho tương lai việc làm của thanh niên.

Theo hankyung.com