Vì sao việc ở lại bất hợp pháp lại ảnh hưởng đến suất EPS cho người khác?

Sự lựa chọn ở lại Hàn Quốc bất hợp pháp có thể giúp một số người kiếm tiền trong ngắn hạn, nhưng lại vô tình đóng sập cánh cửa hợp pháp cho hàng nghìn lao động khác đang mong mỏi được xuất cảnh theo chương trình EPS. Vì sao chỉ một người ở lại trốn, mà ảnh hưởng đến cả hệ thống? Câu trả lời nằm ở phía sau những con số thống kê lạnh lùng và chính sách ngày càng siết chặt từ phía Hàn Quốc.

Bất hợp pháp: Không chỉ ảnh hưởng đến bản thân

Rất nhiều người lựa chọn sang Hàn Quốc theo diện du học, sau đó bỏ học và chuyển sang làm lao động chui. Từ đó, cư trú bất hợp pháp (BHP) trở thành vấn đề nghiêm trọng, không chỉ đối với chính phủ Hàn Quốc mà còn với chính cộng đồng lao động Việt Nam tại nước này.

Việc cư trú BHP khiến người lao động không được bảo vệ về mặt pháp lý. Mỗi ngày trôi qua đều là những ngày sống trong sợ hãi, bị truy bắt, bị bóc lột, mất trắng tài sản hoặc phải chịu những tai nạn không ai đứng ra đền bù.

Một người ở lại trốn, hàng ngàn người mất suất EPS

Chương trình EPS là cơ hội hợp pháp để người lao động Việt Nam làm việc tại Hàn Quốc với mức thu nhập tốt, chi phí thấp. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động bỏ trốn sau khi sang Hàn là căn cứ trực tiếp khiến nước sở tại đánh giá mức độ tin cậy của quốc gia phái cử – tức là Việt Nam.

Nếu tỷ lệ bỏ trốn quá cao, Hàn Quốc có thể áp dụng:

• Ngừng tiếp nhận lao động theo diện EPS
• Giảm số lượng tuyển dụng hàng năm
• Loại bỏ hoàn toàn các địa phương có tỷ lệ lao động bỏ trốn cao

Kết quả là, những người muốn đi làm việc hợp pháp, dù đã thi đỗ tiếng Hàn, có hồ sơ tốt, vẫn không thể sang Hàn chỉ vì hệ quả từ những người từng trốn ở lại.

Tỉnh bị cấm, dẫn đến cả khu vực mất cơ hội

Không chỉ dừng ở mức cá nhân, tình trạng cư trú bất hợp pháp còn kéo theo hậu quả là cả tỉnh hoặc khu vực nơi người BHP sinh sống có thể bị đưa vào danh sách đen.

Chính quyền Hàn Quốc theo dõi sát sao số liệu người trốn từng vùng. Một khi tỉnh bị liệt vào danh sách hạn chế, dù bạn có đầy đủ điều kiện, vẫn có thể không được xét chọn để xuất cảnh theo EPS.

Nhiều địa phương như Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa từng nhiều lần bị ngừng tiếp nhận do số lượng lao động bỏ trốn và BHP quá cao.

Lối ra nào cho những người đang cư trú bất hợp pháp?

Chính phủ Hàn Quốc hiện đang triển khai chính sách “Hồi hương tự nguyện” nhằm kêu gọi những người đang cư trú BHP chủ động về nước.

Từ 30/9 đến 30/11/2024, nếu tự nguyện về nước, người lao động sẽ:

• Được miễn phạt hành chính
• Được miễn thời hạn cấm nhập cảnh
• Có cơ hội xin lại visa làm việc sau này nếu đủ điều kiện

Đây là chính sách nhân đạo, khuyến khích người BHP chọn hướng đi hợp pháp, vừa bảo vệ bản thân, vừa không làm ảnh hưởng đến quyền lợi chung của cộng đồng. 

*Tuy nhiên đến năm 2025 vẫn chưa có thông tin gì về tiếp tục chính sách “hồi hương tự nguyện” này.

Lựa chọn của bạn không chỉ là câu chuyện cá nhân

Bỏ trốn, cư trú bất hợp pháp có thể là lựa chọn riêng, nhưng hậu quả không dừng lại ở cá nhân bạn. Nó ảnh hưởng đến cơ hội mưu sinh, làm việc, và định hướng tương lai của hàng chục nghìn người lao động khác đang nỗ lực đi theo con đường chính ngạch.

Vì vậy, nếu bạn đang cân nhắc giữa việc “trốn ở lại” hay “về nước đúng hạn”, hãy nghĩ xa hơn cho chính mình và cho cả cộng đồng. Đi đúng đường, cơ hội sẽ còn – còn trốn, là tự đẩy mình và người khác vào ngõ cụt.