Đậu phụ – từ món ăn xa xỉ thời Goryeo đến “người bạn” thân quen trong bếp Hàn

Đậu phụ – từ món ăn xa xỉ thời Goryeo đến “người bạn” thân quen trong bếp Hàn

Trong chương trình nấu ăn đình đám trên Netflix “Culinary Class Wars”, đậu phụ đã trở thành “nhân vật chính” khiến nhiều khán giả bất ngờ về sự đa năng của nó. Nhưng với người Hàn – và cả những gia đình Việt đang sinh sống tại đây – đậu phụ từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc, vừa bình dị, vừa giàu giá trị dinh dưỡng.

Hành trình từ xa xỉ phẩm đến món ăn bình dân

Ít ai biết rằng, thời Goryeo (918–1392), đậu phụ từng là món ăn xa xỉ, chỉ xuất hiện trong chùa chiền và mâm cơm của tầng lớp quý tộc. Quy trình làm đậu phụ cầu kỳ, tốn công nên người dân bình thường ít khi được ăn. Mãi đến triều đại Joseon (1392–1910), khi kỹ thuật chế biến phát triển, đậu phụ mới dần phổ biến, trở thành nguyên liệu quen thuộc trong mỗi gia đình.

Sự gắn bó của đậu phụ với văn hóa ẩm thực Hàn còn đến từ ẩm thực chay Phật giáo. Khi thịt bị cấm, đậu phụ – giàu đạm thực vật – trở thành “nguồn sức mạnh” chính trong bữa ăn chay. Điều này cũng giống như truyền thống ẩm thực của Nhật Bản hay Trung Quốc, nơi đậu phụ gắn chặt với tinh thần Phật giáo.

Ngày nay, đậu phụ đã vượt ra khỏi hình ảnh xa xỉ để trở thành món ăn bình dị, có mặt từ mâm cơm gia đình cho tới bàn tiệc nhà hàng.

Biểu tượng văn hóa đặc biệt

Ngoài giá trị dinh dưỡng, đậu phụ còn mang trong mình nhiều ý nghĩa văn hóa thú vị. Một trong những phong tục độc đáo là việc người mãn hạn tù sẽ được ăn một miếng đậu phụ trắng khi trở về. Màu trắng tinh khôi tượng trưng cho sự trong sạch, bắt đầu mới, như một lời chúc người đó sẽ có cuộc sống lương thiện hơn.

Đa năng trong gian bếp

Chính sự “dễ biến hóa” này đã được khẳng định trong chương trình “Culinary Class Wars”. Chỉ trong vòng bán kết, 7 đầu bếp đã sáng tạo liên tục ra 27 món ăn khác nhau từ đậu phụ – từ đậu phụ chiên kiểu gà rán, bún trộn rong biển với đậu phụ, cho đến canh kim chi đậu phụ cay nồng.

Trong đời sống hàng ngày, các chị em nội trợ Việt tại Hàn cũng dễ dàng nhận thấy sự hiện diện của đậu phụ trong vô vàn món ăn:

Dubu kimchi: đậu phụ luộc ăn kèm kimchi xào – món nhắm “quốc dân” khi uống rượu.

Doenjang-jjigae: canh tương đậu với miếng đậu phụ mềm mịn, hòa quyện vị mặn mà của nước dùng.

Sundubu-jjigae: canh đậu phụ non nấu hải sản, thường đập thêm quả trứng sống tạo vị béo ngậy, nóng hổi cho những ngày đông.

Dubu-jorim: đậu phụ chiên vàng rồi rim trong nước sốt tương, tỏi, dầu mè và ớt bột – cực đưa cơm.

Không chỉ vậy, đậu phụ còn dễ dàng kết hợp với rau, salad hoặc thậm chí xay nhuyễn để làm món tráng miệng thanh mát.

Người bạn đồng hành của bữa cơm Việt nơi đất Hàn

Với các gia đình Việt đang sinh sống tại Hàn Quốc, đậu phụ còn mang lại sự thân quen bởi nó cũng là nguyên liệu phổ biến ở quê nhà. Đi siêu thị nào cũng thấy những miếng đậu phụ trắng ngần, giá thành phải chăng, dễ mua và dễ nấu. Từ bữa cơm gia đình giản dị đến những dịp tụ họp bạn bè, đậu phụ vừa giúp cân bằng dinh dưỡng, vừa mang lại cảm giác ấm áp của “cơm nhà”.

Có thể nói, hành trình của đậu phụ từ xa xỉ phẩm đến món ăn bình dân là minh chứng cho sự giản dị mà sâu sắc của ẩm thực Hàn Quốc. Và với cộng đồng người Việt tại Hàn, đậu phụ không chỉ là nguyên liệu quen thuộc, mà còn là “người bạn” giúp mỗi mâm cơm thêm phần trọn vẹn.